Η Λαπαροσκοπική Δεξιά Κολεκτομή, αποτελεί μία από τις πλέον συνήθεις επεμβάσεις στην χειρουργική του παχέος εντέρου. Αποτελεί την αφαίρεση του τμήματος του παχέος εντέρου που περιλαμβάνει το τυφλό μετά της σκωληκοειδούς, το ανιόν τμήμα, την δεξιά (ηπατική) κολική καμπή και τμήμα του εγκαρσίου (δεξιό τμήμα). Η δεξιά κολεκτομή πάντα συμπεριλαμβάνει και τμήμα του τελικού ειλεού (μετά της ειλεοκολικής βαλβίδος) λόγω ανατομικής συνέχειας των οργάνων.
Ενδείξεις
-Όγκος στην περιοχή αυτή του παχέος εντέρου. (Συνήθως μπορεί να ειναι πολύποδας που αιμορραγεί, ή κακοήθης όγκος που αιμορραγεί, και ανιχνεύεται με κολονοσκόπηση). Αποτελεί την πιθανότερη αιτία δεξιάς κολεκτομής σήμερα.
-Βαρύτατης μορφής σκωληκοειδίτιδα, η οποία έχει δημιουργήσει plastron, με αποτέλεσμα την αδυναμία αφαίρεσης της, που αναγκάζει τον χειρουργό να προβεί σε αφαίρεση και του παχέος (μικρότερης έκτασης όμως κολεκτομή).
-Σπανιότεροι όγκοι (καρκινοειδές, λεμφώματα κλπ).
-Επιπλοκές της νόσου Crohn.
-Συστροφή τυφλού, εμβολή αγγείου κλπ.
Ογκολογική αφαίρεση
Η δεξιά κολεκτομή που γίνεται για κακοήθη νόσο πρέπει πάντα να τελείται με ογκολογικές αρχές, που σημαίνει την πλήρη αφαίρεση του όγκου μετά του μεσεντερίου αυτού (δηλαδή της αιματικής και λεμφικής απορροής απο την περιοχή του όγκου), πράγμα που υποσημαίνει και την αφαίρεση των επιχώριων λεμφαδένων αυτού.
Αναστόμωση
Αναστόμωση σημαίνει η με χειρουργική διαδικασία “επανένωση” της συνέχειας του εντερικού αυλού, που στην συγκεκριμμένη επέμβαση είναι η ένωση του τελικού ειλεού με το εγκάρσιο κόλο.
Η διαδικασία αυτή σήμερα, επιτελείται “αριστα” με την βοήθεια των ειδικών αυτόματων συρραπτικών μηχανημάτων, τα οποία μπορούν να εξασφαλίσουν (υπό την καθοδήγηση του εξειδικευμένου χειρουργού), την ασφαλή και στεγανή επανένωση του εντέρου.
Προετοιμασία πριν τη δεξιά κολεκτομή
Η σωστή προετοιμασία μειώνει τις επιπλοκές και κάνει την ανάρρωση πιο γρήγορη. Πριν από μια λαπαροσκοπική ή ρομποτική δεξιά κολεκτομή, συνήθως οργανώνονται τα παρακάτω:
Κολονοσκόπηση & βιοψίες
- Επιβεβαιώνεται η ακριβής θέση της βλάβης (τυφλό/ανιόν/ηπατική καμπή) και λαμβάνονται βιοψίες, όπου χρειάζεται.
- Αν υπάρχει ατελής εξέταση (π.χ. στένωση που δεν επιτρέπει πλήρη διέλευση), συζητούνται εναλλακτικοί τρόποι προεγχειρητικής χαρτογράφησης του εντέρου.
Staging / Απεικόνιση (CT/MRI όπου χρειάζεται)
- Για ογκολογικές ενδείξεις, το “staging” με αξονική θώρακος–άνω/κάτω κοιλίας είναι το πιο συνηθισμένο σενάριο, ώστε να υπάρχει πλήρης εικόνα πριν την επέμβαση.
- Σε ειδικές περιπτώσεις μπορεί να ζητηθούν επιπλέον εξετάσεις (π.χ. MRI ή PET/CT) βάσει κλινικής εικόνας και ευρημάτων.
Προεγχειρητικός έλεγχος & αναισθησιολογικός έλεγχος
- Βασικές αιματολογικές, νεφρική/ηπατική λειτουργία, ηλεκτρολύτες.
- ΗΚΓ και —ανά ηλικία/ιστορικό— ακτινογραφία θώρακος ή/και καρδιολογική εκτίμηση.
- Ο αναισθησιολόγος εκτιμά συνοδά νοσήματα, φάρμακα, αλλεργίες, ιστορικό θρόμβωσης/αιμορραγίας και σχεδιάζει την ασφάλεια της νάρκωσης και της μετεγχειρητικής αναλγησίας.
Αντιπηκτικά / αντιαιμοπεταλιακά: τι γίνεται συνήθως
- Δεν διακόπτετε μόνοι σας αντιπηκτικά/αντιαιμοπεταλιακά. Η απόφαση γίνεται εξατομικευμένα, με βάση τον λόγο που τα παίρνετε (π.χ. κολπική μαρμαρυγή, stent, θρόμβωση).
- Συνήθως υπάρχει πρωτόκολλο για το πότε σταματούν/πότε επανεκκινούν, και αν χρειάζεται “γέφυρα” (bridging) σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
- Ζητήστε να υπάρχει σαφές γραπτό πλάνο από την ομάδα σας.
Bowel prep (καθαρισμός εντέρου): όταν χρειάζεται
Δεν απαιτείται πάντα “βαρύ” καθαρτικό. Η πρακτική εξαρτάται από:
- το είδος της επέμβασης,
- την πολιτική του κέντρου,
- το αν προγραμματίζεται συγκεκριμένος χειρισμός/αναστόμωση,
- και την πιθανότητα ανάγκης ενδοεγχειρητικών αποφάσεων.
Σε κάθε περίπτωση, θα λάβετε συγκεκριμένες οδηγίες για δίαιτα/υγρά/καθαρτικά.
Μικρές λεπτομέρειες που κάνουν διαφορά
- Διακοπή καπνίσματος όσο νωρίτερα γίνεται.
- Καλή ενυδάτωση και επαρκής πρόσληψη πρωτεΐνης τις ημέρες πριν.
- Ενημερώστε για σακχαρώδη διαβήτη, υπνική άπνοια, προηγούμενες επεμβάσεις, ή ιστορικό κήλης/συμφύσεων.
Διάρκεια επέμβασης & νοσηλεία
Τι είναι “τυπικό”
- Η διάρκεια μιας λαπαροσκοπικής/ρομποτικής δεξιάς κολεκτομής είναι συνήθως μερικές ώρες (ο ακριβής χρόνος εξαρτάται από την ανατομία και την ένδειξη).
- Η νοσηλεία είναι συχνά 3–4 ημέρες όταν εφαρμόζεται οργανωμένο πρωτόκολλο ERAS και η πορεία είναι ομαλή.
Τι μπορεί να αλλάξει το χρόνο στο χειρουργείο
- Παλαιότερες επεμβάσεις στην κοιλιά (συμφύσεις).
- Παχυσαρκία ή “δύσκολη” ανατομία.
- Φλεγμονώδες υπόστρωμα ή επιπλοκές της νόσου.
- Αν χρειαστεί διευρυμένη εκτομή/περισσότερος λεμφαδενικός καθαρισμός σε ογκολογική ένδειξη.
Τι μπορεί να παρατείνει τη νοσηλεία
- Καθυστέρηση επανόδου εντερικής λειτουργίας (ειλεός).
- Ναυτία/δυσανεξία στη σίτιση.
- Πυρετική κίνηση, ανάγκη για παρακολούθηση ή αντιμετώπιση επιπλοκής.
- Δυσκολία στον πόνο ή στη βάδιση (σπανιότερα όταν εφαρμόζεται σωστό ERAS).
Ανάρρωση με ERAS: κινητοποίηση, πόνος, αέρια/εντερική λειτουργία, ράμματα
Το ERAS (Enhanced Recovery After Surgery) είναι “οργανωμένη ανάρρωση”: μειώνει το stress του χειρουργείου και βοηθά να επιστρέψετε πιο γρήγορα σε λειτουργικότητα.
Κινητοποίηση
- Συνήθως σηκώνεστε και περπατάτε από την ίδια ή την επόμενη ημέρα.
- Η κινητοποίηση μειώνει θρομβώσεις, βοηθά αναπνοή και “ξυπνά” το έντερο.
Πόνος
- Σε ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές ο πόνος είναι συνήθως ηπιότερος σε σχέση με ανοιχτή επέμβαση.
- Στόχος είναι πολυτροπική αναλγησία (συνδυασμός φαρμάκων) ώστε να μειώνονται τα οπιοειδή και η ναυτία/δυσκοιλιότητα.
Αέρια & εντερική λειτουργία
- Τις πρώτες 24–48 ώρες είναι συχνό να υπάρχει “μουδιάσμα” του εντέρου.
- Η επάνοδος φαίνεται με αέρια και σταδιακά με κένωση. Η ήπια διάρροια ή οι πιο συχνές κενώσεις μπορεί να εμφανιστούν παροδικά.
- Η πρώιμη σίτιση, η κινητοποίηση και η σωστή ενυδάτωση βοηθούν.
Ράμματα/τομές
- Οι τομές είναι μικρές. Κρατάμε την περιοχή καθαρή και στεγνή σύμφωνα με τις οδηγίες.
- Παρακολουθούμε για ερυθρότητα, έκκριμα, επιδείνωση πόνου ή άνοιγμα τραύματος.
Επιστροφή σε δραστηριότητες (ενδεικτικά)
- Περπάτημα: από τις πρώτες ημέρες.
- Ελαφριές δραστηριότητες: συνήθως μέσα στην 1η–2η εβδομάδα.
- Άρση βάρους/έντονη γυμναστική: κατόπιν οδηγιών, συχνά μετά από αρκετές εβδομάδες (εξαρτάται από τη μέθοδο και την πορεία).
Διατροφή μετά τη δεξιά κολεκτομή (πρώτες 72 ώρες → 2 εβδομάδες → πλήρης επάνοδος)
Η διατροφή προσαρμόζεται ανάλογα με το πόσο καλά “ξυπνά” το έντερο και με τις οδηγίες του κέντρου.
Πρώτες 72 ώρες
- Συνήθως ξεκινάμε με υγρά/ελαφριά σίτιση και προχωράμε σταδιακά.
- Στόχος: μικρά και συχνά, χωρίς να προκαλούν ναυτία/φούσκωμα.
- Ενυδάτωση: νερό, ηλεκτρολύτες, ζωμός, τσάι. (Αποφεύγουμε ανθρακούχα αν ενοχλούν.)
Από την 3η ημέρα έως 2 εβδομάδες
- Προτιμήστε ήπια, εύπεπτα γεύματα: ρύζι/πατάτα, κοτόπουλο/ψάρι, γιαούρτι, ώριμη μπανάνα, τοστ, ζυμαρικά, σούπες.
- Περιορίστε προσωρινά: πολύ λιπαρά, τηγανητά, όσπρια, πολλά ωμά λαχανικά, καυτερά, αλκοόλ (ιδίως αν προκαλούν αέρια/διάρροια).
- Αν οι κενώσεις είναι πιο συχνές: μικρά γεύματα, περισσότερα “δεσμευτικά” (ρύζι, πατάτα, μπανάνα, φρυγανιές) και καλή ενυδάτωση.
Σταδιακή πλήρης επάνοδος
- Στόχος είναι η επιστροφή σε πλήρη και ισορροπημένη διατροφή, με σταδιακή επανεισαγωγή φυτικών ινών.
- Αν υπάρχει ογκολογική ένδειξη, βοηθά να διατηρείται καλή πρωτεϊνική πρόσληψη για επούλωση και αντοχή.
Πιθανές επιπλοκές & πότε να επικοινωνήσετε άμεσα
Οι περισσότερες επεμβάσεις εξελίσσονται ομαλά, αλλά είναι σημαντικό να ξέρετε ποια συμπτώματα δεν περιμένουμε.
Πιθανές επιπλοκές (ενδεικτικά)
- Αιμορραγία (σπάνια, αλλά μπορεί να απαιτήσει έλεγχο).
- Λοίμωξη τραύματος ή ενδοκοιλιακή συλλογή.
- Καθυστέρηση εντερικής λειτουργίας (ειλεός) με φούσκωμα/εμέτους.
- Διαφυγή από αναστόμωση (σπάνια, αλλά σοβαρή).
- Θρόμβωση/πνευμονική εμβολή (η πρόληψη με κινητοποίηση και αντιθρομβωτικά μειώνει σημαντικά τον κίνδυνο).
- Πνευμονικές επιπλοκές (ιδίως σε καπνιστές/ΧΑΠ), γι’ αυτό βοηθά η αναπνευστική φυσικοθεραπεία και η κινητοποίηση.
Επικοινωνήστε άμεσα αν εμφανίσετε:
- Πυρετό >38°C ή ρίγος.
- Έντονο ή αυξανόμενο κοιλιακό πόνο που δεν υποχωρεί με τα φάρμακα.
- Επίμονο εμετό ή αδυναμία λήψης υγρών.
- Έντονο φούσκωμα με απουσία αερίων/κενώσεων για παρατεταμένο διάστημα (ιδίως αν συνοδεύεται από πόνο/εμέτους).
- Αιμορραγία από το ορθό σε ποσότητα, μαύρα κόπρανα ή έντονη ζάλη/λιποθυμική τάση.
- Δύσπνοια, πόνο στο στήθος, ταχυκαρδία.
- Πόνο/πρήξιμο/ερυθρότητα στο πόδι (ύποπτο για θρόμβωση).
- Ερυθρότητα που επεκτείνεται, δύσοσμο έκκριμα ή άνοιγμα στο τραύμα.
Λαπαροσκοπική Δεξιά Κολεκτομή – Δεξιά Ημικολεκτομή – Εκτεταμένη Δεξιά Κολεκτομή
Η συμβολή της τεχνολογίας και της λαπαροσκόπησης στη χειρουργική του παχέος εντέρου είναι καθοριστική. Η ελάχιστα επεμβατική προσέγγιση επιτρέπει, στις κατάλληλες ενδείξεις, να πραγματοποιηθεί το μεγαλύτερο μέρος της επέμβασης με μικρές τομές, μειώνοντας το χειρουργικό τραύμα και συχνά οδηγώντας σε λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο, ταχύτερη κινητοποίηση και ταχύτερη επάνοδο.
Παρότι οι όροι χρησιμοποιούνται πολλές φορές «εναλλάξ», υπάρχουν διαφορές στο πόσο έντερο αφαιρείται και ποια αγγεία/λεμφαδένες περιλαμβάνει η ογκολογική εκτομή. Παρακάτω συνοψίζονται με πρακτικό τρόπο.
1) Λαπαροσκοπική δεξιά κολεκτομή (Right colectomy)
Τι είναι:
Επέμβαση αφαίρεσης τμήματος του δεξιού παχέος εντέρου, που συνήθως περιλαμβάνει το τυφλό και το ανιόν κόλον (και ανάλογα με την περίπτωση μπορεί να φτάνει έως/κοντά στην ηπατική καμπή). Στη συνέχεια γίνεται αναστόμωση (ένωση) μεταξύ λεπτού εντέρου και παχέος εντέρου.
Κύριες ενδείξεις (ενδεικτικά):
- Καρκίνος δεξιού κόλου (τυφλού/ανιόντος) με ογκολογικές αρχές (εκτομή με λεμφαδενικό καθαρισμό).
- Μεγάλοι πολύποδες/προκαρκινικές βλάβες που δεν είναι ασφαλές ή εφικτό να αφαιρεθούν ενδοσκοπικά.
- Επιλεγμένες καλοήθεις παθήσεις με επιπλοκές ή αποτυχία συντηρητικής αγωγής (π.χ. στενώσεις/υποτροπές σε συγκεκριμένα πλαίσια).
Τι στοχεύουμε στην ογκολογία:
Επαρκή όρια εκτομής και αφαίρεση των αντίστοιχων λεμφαδένων μαζί με την αγγειακή παροχή της περιοχής, σύμφωνα με τις ογκολογικές αρχές.
2) Δεξιά ημικολεκτομή (Right hemicolectomy)
Τι είναι:
Ο όρος «δεξιά ημικολεκτομή» χρησιμοποιείται συχνά για να περιγράψει την «κλασική» επέμβαση του δεξιού κόλου. Στην πράξη περιλαμβάνει αφαίρεση:
- Τυφλού,
- ανιόντος κόλου,
- και συνήθως ενός τμήματος του εγγύς εγκάρσιου κόλου,
με αναστόμωση λεπτού εντέρου προς το εγκάρσιο/υπόλοιπο παχύ έντερο.
Πότε την προτιμάμε:
- Όταν η βλάβη είναι στο τυφλό ή ανιόν και απαιτείται τυπική ογκολογική εκτομή.
- Όταν η βλάβη είναι κοντά στην ηπατική καμπή, όπου είναι συχνά λογικό να αφαιρεθεί και μέρος του εγκάρσιου για ασφαλή όρια και σωστή λεμφαδενεκτομή.
Σημείωση ορολογίας:
Σε πολλά κείμενα/ιατρικές συνομιλίες, «δεξιά κολεκτομή» και «δεξιά ημικολεκτομή» χρησιμοποιούνται σαν συνώνυμα. Η ουσία όμως είναι η έκταση της εκτομής και η λεμφαδενεκτομή, όχι μόνο η λέξη.
3) Εκτεταμένη δεξιά κολεκτομή (Extended right hemicolectomy)
Τι είναι:
Πρόκειται για πιο «εκτεταμένη» αφαίρεση, που περιλαμβάνει το δεξί κόλον και μεγαλύτερο τμήμα του εγκάρσιου κόλου (πιο πέρα από την ηπατική καμπή), ώστε να επιτευχθούν σωστά ογκολογικά όρια και η αντίστοιχη λεμφαδενεκτομή.
Κύριες ενδείξεις (ενδεικτικά):
- Όγκοι στην ηπατική καμπή ή στο εγγύς/μέσο εγκάρσιο κόλον, όπου το λεμφικό/αγγειακό “πεδίο” είναι διαφορετικό και απαιτεί πιο ευρεία εκτομή.
- Βλάβες που “κάθονται” σε οριακές περιοχές (μεταξύ δεξιού και εγκάρσιου), όπου μια τυπική δεξιά εκτομή μπορεί να μην δίνει τα καλύτερα ογκολογικά περιθώρια.
- Επιλεγμένες περιπτώσεις με πολλαπλές βλάβες ή ανατομικές ιδιαιτερότητες που καθορίζουν την ασφαλέστερη λύση.
Τι καθορίζει ποια από τις 3 επεμβάσεις θα γίνει
Η τελική επιλογή εξαρτάται κυρίως από:
- ακριβή εντόπιση της βλάβης (τυφλό/ανιόν/ηπατική καμπή/εγκάρσιο),
- όγκο/έκταση και το ζητούμενο ογκολογικό πεδίο,
- αγγειακή και λεμφική παροχέτευση της περιοχής,
- προηγούμενες επεμβάσεις/συμφύσεις και γενική κλινική εικόνα.
Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής δεξιάς κολεκτομής – ημικολεκτομής
- Το μικρότερο χειρουργικό τραύμα
- Η μικρότερη απώλεια αίματος
- Η γρηγορότερη λειτουργία του εντέρου
- Ο μικρότερος μετεγχειρητικός πόνος
- Το αισθητικά καλύτερο αποτελέσμα
- Ο μικρότερος χρόνος παραμονής στο νοσοκομείο
- Η ταχύτερη επιστροφή σε μια δίαιτα στερεής τροφής
- Η συντομότερη επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες.
FAQ – Συχνές ερωτήσεις
- Τι είναι η λαπαροσκοπική δεξιά κολεκτομή;
Η λαπαροσκοπική δεξιά κολεκτομή είναι ελάχιστα επεμβατική επέμβαση κατά την οποία αφαιρείται το δεξιό τμήμα του παχέος εντέρου (τυφλό, ανιόν, ηπατική καμπή) μέσω μικρών τομών και ειδικής κάμερας. Στο τέλος γίνεται ειλεο-κολική αναστόμωση, με πλήρη ογκολογικό σεβασμό. - Ποιες παθήσεις αντιμετωπίζονται με λαπαροσκοπική δεξιά κολεκτομή;
Κυριότερη ένδειξη είναι ο καρκίνος δεξιού κόλου, αλλά η λαπαροσκοπική δεξιά κολεκτομή εφαρμόζεται και σε μεγάλους πολύποδες που δεν αφαιρούνται ενδοσκοπικά, σε νόσο Crohn, σε ισχαιμία ή διάτρηση του δεξιού κόλου και σε ορισμένα κληρονομικά σύνδρομα πολυποδίασης. - Ποια είναι τα πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής δεξιάς κολεκτομής σε σχέση με την ανοιχτή;
Η λαπαροσκοπική προσέγγιση προσφέρει μικρότερες τομές, λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο, ταχύτερη κινητοποίηση, μικρότερη παραμονή στο νοσοκομείο και καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα, με αντίστοιχα ογκολογικά αποτελέσματα όταν γίνεται από έμπειρη ομάδα. - Πόσο διαρκεί η νοσηλεία και η ανάρρωση μετά από λαπαροσκοπική δεξιά κολεκτομή;
Η νοσηλεία διαρκεί συνήθως 3–4 ημέρες, ενώ ο ασθενής επανέρχεται προοδευτικά στις καθημερινές δραστηριότητες μέσα σε 2–3 εβδομάδες. Τα πρωτόκολλα ταχείας ανάρρωσης (ERAS) βοηθούν σε γρηγορότερη κινητοποίηση και ασφαλή επανασίτιση. - Είναι όλοι οι ασθενείς κατάλληλοι για λαπαροσκοπική δεξιά κολεκτομή;
Η πλειονότητα των ασθενών μπορεί να υποβληθεί σε λαπαροσκοπική δεξιά κολεκτομή. Ωστόσο, πολύ προχωρημένη νόσος, εκτεταμένες συμφύσεις από παλαιά χειρουργεία ή σοβαρή γενική κατάσταση μπορεί να απαιτήσουν ανοιχτή προσέγγιση, πάντα με εξατομίκευση. - Τι επιπλέον προσφέρει η ρομποτική δεξιά κολεκτομή σε σχέση με τη λαπαροσκοπική;
Η ρομποτική δεξιά κολεκτομή αξιοποιεί τρισδιάστατη μεγέθυνση και αρθρωτά εργαλεία με εξαιρετική σταθερότητα και ακρίβεια κινήσεων. Αυτό διευκολύνει τον λεπτομερή λεμφαδενικό καθαρισμό και τις αναστομώσεις, ιδιαίτερα σε δύσκολη ανατομία ή παχύσαρκους ασθενείς. - Πότε προτιμάται η ρομποτική δεξιά κολεκτομή;
Η ρομποτική τεχνική προτιμάται σε σύνθετες ογκολογικές επεμβάσεις, σε παχύσαρκους ασθενείς, σε δύσκολη ανατομία ή όταν απαιτείται πολύ ακριβής παρασκευή γύρω από αγγεία και λεμφαδένες. Η τελική επιλογή γίνεται σε συνεργασία με τον εξειδικευμένο χειρουργό.
Τελευταία ιατρική επιμέλεια: 16/01/2026 από τον Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης, MD, PhD
