Πόνος στο στομάχι

Ο πόνος στο στομάχι είναι ένα συχνό σύμπτωμα που μπορεί να οφείλεται σε κάτι απλό, όπως δυσπεψία, γαστρίτιδα ή γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να κρύβει σοβαρότερο πρόβλημα, όπως έλκος, πέτρες στη χολή, παγκρεατίτιδα ή ακόμη και καρδιολογικό επεισόδιο που εκδηλώνεται με πόνο ψηλά στην κοιλιά.

Η σελίδα αυτή ανήκει στην κατηγορία Επείγοντα και έχει στόχο να βοηθήσει τον ασθενή να καταλάβει πότε ο πόνος στο στομάχι μπορεί να διερευνηθεί οργανωμένα και πότε χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση. Δεν αντικαθιστά την κλινική εξέταση, αλλά δίνει πρακτική καθοδήγηση για τα συμπτώματα που δεν πρέπει να αγνοούνται.

Πότε ο πόνος στο στομάχι είναι επείγον;

Ο πόνος στο στομάχι χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση όταν είναι ξαφνικός, πολύ έντονος, επιμένει, επιδεινώνεται ή συνοδεύεται από συμπτώματα που μπορεί να δείχνουν σοβαρό πρόβλημα.

Ζητήστε άμεσα ιατρική βοήθεια ή απευθυνθείτε σε Τμήμα Επειγόντων εάν ο πόνος συνοδεύεται από:

• πόνο ή βάρος στο στήθος,
• δύσπνοια,
• έντονη εφίδρωση,
• ζάλη ή τάση λιποθυμίας,
• εμετό με αίμα,
• μαύρα κόπρανα,
• έντονη αδυναμία,
• συνεχείς εμετούς,
• πυρετό,
• σκληρή ή πολύ ευαίσθητη κοιλιά,
• πόνο που αντανακλά στη ράχη,
• ή γενική εικόνα ασθενούς που επιδεινώνεται.

Σε αυτές τις περιπτώσεις δεν πρέπει να γίνεται αναμονή στο σπίτι, γιατί ο πόνος μπορεί να σχετίζεται με αιμορραγία από το πεπτικό, διάτρηση έλκους, παγκρεατίτιδα, οξεία χολοκυστίτιδα, περιτονίτιδα ή καρδιολογικό επεισόδιο.

Τι εννοούμε όταν λέμε «πόνος στο στομάχι»;

Πολλοί ασθενείς χρησιμοποιούν τη φράση πόνος στο στομάχι για να περιγράψουν πόνο ψηλά και κεντρικά στην κοιλιά, στην περιοχή που ιατρικά ονομάζεται επιγάστριο.

Ο πόνος όμως που γίνεται αντιληπτός ως «στομαχικός» δεν προέρχεται πάντα από το ίδιο το στομάχι. Μπορεί να σχετίζεται με τον οισοφάγο, το δωδεκαδάκτυλο, τη χοληδόχο κύστη, το πάγκρεας, αλλά και με την καρδιά.

Γι’ αυτό έχει μεγάλη σημασία η ακριβής περιγραφή του πόνου: πού εντοπίζεται, πότε εμφανίζεται, αν σχετίζεται με το φαγητό, αν αντανακλά στη ράχη ή στο στήθος και αν συνοδεύεται από άλλα συμπτώματα.

Συχνές αιτίες πόνου στο στομάχι

Ο πόνος στο στομάχι μπορεί να έχει πολλές αιτίες. Ορισμένες είναι απλές και παροδικές, ενώ άλλες χρειάζονται άμεση διερεύνηση.

Δυσπεψία και λειτουργικός πόνος

Η δυσπεψία είναι μία από τις συχνότερες αιτίες πόνου ή δυσφορίας στο στομάχι. Μπορεί να εμφανίζεται ως φούσκωμα, βάρος μετά το φαγητό, ναυτία, ρέψιμο, κάψιμο ή αίσθημα ότι το φαγητό «μένει» στο στομάχι.

Συχνά σχετίζεται με βαριά γεύματα, λιπαρές τροφές, άγχος, γρήγορη κατανάλωση φαγητού, αλκοόλ, καφέ ή ορισμένα φάρμακα. Όταν όμως τα συμπτώματα είναι επίμονα, υποτροπιάζουν ή συνοδεύονται από ανησυχητικά σημεία, χρειάζεται ιατρική αξιολόγηση.

Γαστρίτιδα και οισοφαγίτιδα

Η γαστρίτιδα είναι φλεγμονή του βλεννογόνου του στομάχου και μπορεί να προκαλεί πόνο στο επιγάστριο, κάψιμο, ναυτία, φούσκωμα ή δυσφορία μετά το φαγητό.

Η οισοφαγίτιδα μπορεί να οφείλεται συχνά σε παλινδρόμηση γαστρικού υγρού προς τον οισοφάγο. Σε αυτή την περίπτωση ο ασθενής μπορεί να αισθάνεται καούρα, ξινίλες, αναγωγές, πόνο πίσω από το στέρνο ή ερεθισμό στον λαιμό.

Όταν τα συμπτώματα είναι συχνά ή επιμένουν, χρειάζεται έλεγχος για γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, διαφραγματοκήλη ή άλλη πάθηση του ανώτερου πεπτικού.

Έλκος στομάχου ή δωδεκαδακτύλου

Το έλκος στομάχου ή δωδεκαδακτύλου μπορεί να προκαλεί πόνο στο επιγάστριο, κάψιμο, ναυτία ή πόνο που σχετίζεται με τα γεύματα. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να επιπλακεί με αιμορραγία ή, σπανιότερα, με διάτρηση.

Σημεία που χρειάζονται άμεση προσοχή είναι ο εμετός με αίμα, τα μαύρα κόπρανα, η έντονη αδυναμία, η ζάλη ή ο πολύ δυνατός πόνος που εμφανίζεται ξαφνικά.

Τα μαύρα, πίσσα-όμοια κόπρανα μπορεί να υποδηλώνουν αιμορραγία από το ανώτερο πεπτικό και χρειάζονται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Πέτρες στη χολή

Οι πέτρες στη χολή μπορεί να προκαλούν πόνο που ο ασθενής συχνά περιγράφει ως πόνο στο στομάχι. Συνήθως ο πόνος εντοπίζεται ψηλά δεξιά στην κοιλιά ή στο κέντρο, μπορεί να εμφανίζεται μετά από λιπαρό γεύμα και αρκετές φορές αντανακλά στη ράχη ή στον δεξιό ώμο.

Αν ο πόνος συνοδεύεται από πυρετό, ρίγος, εμετούς, ίκτερο ή επιμένει για αρκετές ώρες, μπορεί να υπάρχει οξεία χολοκυστίτιδα, απόφραξη χοληφόρων ή παγκρεατίτιδα και χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση.

Παγκρεατίτιδα

Η παγκρεατίτιδα μπορεί να προκαλεί έντονο πόνο ψηλά στην κοιλιά, συχνά με αντανάκλαση προς τη ράχη. Μπορεί να συνοδεύεται από ναυτία, εμετούς, αδυναμία ή επιδείνωση της γενικής κατάστασης.

Είναι κατάσταση που χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση, ιδιαίτερα όταν ο πόνος είναι έντονος, επιμένει ή συνδέεται με γνωστές πέτρες στη χολή.

Καρδιολογικά αίτια που μοιάζουν με πόνο στο στομάχι

Ορισμένα καρδιολογικά προβλήματα, όπως το έμφραγμα, μπορεί να εκδηλωθούν όχι μόνο με πόνο στο στήθος, αλλά και με πόνο ή βάρος στο επιγάστριο, δηλαδή στην περιοχή που πολλοί ασθενείς περιγράφουν ως «στομάχι».

Αυτό είναι πιο σημαντικό όταν ο πόνος συνοδεύεται από δύσπνοια, εφίδρωση, ναυτία, ζάλη, αδυναμία ή αντανάκλαση προς το στήθος, την πλάτη, τον ώμο, το χέρι ή το σαγόνι.

Σε τέτοια εικόνα πρέπει να αποκλείεται πρώτα το καρδιολογικό αίτιο και ο ασθενής πρέπει να αξιολογείται άμεσα.

Πότε χρειάζεται γαστροσκόπηση ή άλλος έλεγχος;

Η γαστροσκόπηση μπορεί να χρειαστεί όταν ο πόνος στο στομάχι είναι επίμονος, υποτροπιάζει ή συνοδεύεται από συμπτώματα όπως δυσφαγία, αναιμία, απώλεια βάρους, εμετούς, μαύρα κόπρανα, έντονη καούρα ή υποψία έλκους, γαστρίτιδας ή οισοφαγίτιδας.

Ανάλογα με την κλινική εικόνα, μπορεί επίσης να χρειαστούν αιματολογικές εξετάσεις, υπέρηχος άνω κοιλίας, αξονική τομογραφία, καρδιολογικός έλεγχος ή ειδικότερες εξετάσεις για το ανώτερο πεπτικό.

Η επιλογή των εξετάσεων δεν είναι ίδια για όλους. Εξαρτάται από την ηλικία, το ιστορικό, τα συνοδά συμπτώματα, την ένταση του πόνου και τα ευρήματα της κλινικής εξέτασης.

Τι να κάνετε μέχρι να σας δει γιατρός;

Αν ο πόνος είναι ήπιος, δεν συνοδεύεται από ανησυχητικά συμπτώματα και δεν επιδεινώνεται, μπορείτε προσωρινά να αποφύγετε τα βαριά, λιπαρά ή ερεθιστικά γεύματα και να παρακολουθήσετε την εξέλιξη των συμπτωμάτων.

Δεν πρέπει όμως να καθυστερείτε την ιατρική εκτίμηση όταν ο πόνος είναι έντονος, επιμένει, επανέρχεται συχνά ή συνοδεύεται από εμετούς, πυρετό, μαύρα κόπρανα, εμετό με αίμα, ζάλη, δύσπνοια ή πόνο στο στήθος.

Επίσης, δεν είναι σωστό να λαμβάνονται επανειλημμένα παυσίπονα ή αντιφλεγμονώδη χωρίς ιατρική οδηγία, γιατί μπορεί να επιδεινώσουν προβλήματα όπως η γαστρίτιδα ή το έλκος και να καθυστερήσουν τη σωστή διάγνωση.

Πότε χρειάζεται χειρουργική εκτίμηση;

Η χειρουργική εκτίμηση είναι σημαντική όταν ο πόνος στο στομάχι ή στο επιγάστριο μπορεί να σχετίζεται με κατάσταση που χρειάζεται άμεση αντιμετώπιση.

Τέτοιες περιπτώσεις είναι η πιθανή διάτρηση έλκους, η περιτονίτιδα, η οξεία χολοκυστίτιδα, η παγκρεατίτιδα από πέτρες στη χολή, ο έντονος κοιλιακός πόνος με σκληρή κοιλιά ή κάθε εικόνα που θυμίζει οξεία κοιλία.

Ο Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης, MD, PhD, Γενικός Χειρουργός, Λαπαροσκόπος και Ρομποτικός Χειρουργός, αξιολογεί χειρουργικά περιστατικά που σχετίζονται με οξύ κοιλιακό πόνο, παθήσεις χολής, επιπλοκές έλκους, παγκρεατίτιδα χοληφόρου αιτιολογίας και άλλες παθήσεις του ανώτερου πεπτικού που μπορεί να χρειάζονται άμεση ή οργανωμένη χειρουργική αντιμετώπιση.

Πότε να μην καθυστερήσετε;

Μην καθυστερήσετε την εκτίμηση εάν ο πόνος στο στομάχι:

• είναι πολύ έντονος ή εμφανίστηκε ξαφνικά,
• δεν υποχωρεί ή επιδεινώνεται,
• συνοδεύεται από πυρετό ή συνεχείς εμετούς,
• συνοδεύεται από εμετό με αίμα ή μαύρα κόπρανα,
• συνοδεύεται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια ή εφίδρωση,
• αντανακλά στη ράχη, στον ώμο ή στο χέρι,
• ή συνδυάζεται με έντονη αδυναμία, ζάλη ή τάση λιποθυμίας.

Σε αυτές τις περιπτώσεις, ο στόχος δεν είναι να γίνει διάγνωση από το σπίτι, αλλά να αποκλειστεί έγκαιρα ένα σοβαρό αίτιο.

Ιατρική αξιολόγηση για πόνο στο στομάχι

Ο πόνος στο στομάχι μπορεί να είναι απλός και παροδικός, μπορεί όμως να αποτελεί και ένδειξη σοβαρής πάθησης. Η σωστή εκτίμηση βασίζεται στο ιστορικό, την κλινική εξέταση και, όταν χρειάζεται, στον κατάλληλο απεικονιστικό ή ενδοσκοπικό έλεγχο.

Η έγκαιρη αξιολόγηση βοηθά να διακριθούν οι απλές καταστάσεις από εκείνες που χρειάζονται άμεση αντιμετώπιση, όπως η αιμορραγία από το πεπτικό, η οξεία χολοκυστίτιδα, η παγκρεατίτιδα, η διάτρηση έλκους ή άλλο επείγον χειρουργικό πρόβλημα.

FAQ – Συχνές ερωτήσεις

Πότε ο πόνος στο στομάχι θεωρείται επείγον;
Ο πόνος στο στομάχι θεωρείται επείγον όταν είναι ξαφνικός, πολύ έντονος, επιδεινώνεται ή συνοδεύεται από πόνο στο στήθος, δύσπνοια, ζάλη, εφίδρωση, εμετό με αίμα, μαύρα κόπρανα, λιποθυμική τάση, πυρετό ή σκληρή κοιλιά. Σε αυτές τις περιπτώσεις χρειάζεται άμεση ιατρική αξιολόγηση.

Μπορεί ο πόνος στο στομάχι να είναι από την καρδιά;
Ναι. Ορισμένα καρδιολογικά προβλήματα μπορεί να εμφανιστούν ως πόνος ή βάρος στο επιγάστριο, συχνά με ναυτία, εφίδρωση, δύσπνοια ή αντανάκλαση στο στήθος, στην πλάτη, στον ώμο ή στο σαγόνι. Γι’ αυτό, όταν η εικόνα είναι ύποπτη, πρέπει να αποκλείεται πρώτα το καρδιολογικό αίτιο.

Ποιες είναι οι συχνότερες αιτίες πόνου στο στομάχι;
Συχνές αιτίες είναι η δυσπεψία, η γαστρίτιδα, η γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση, το έλκος στομάχου ή δωδεκαδακτύλου, οι πέτρες στη χολή και η παγκρεατίτιδα. Η διάγνωση εξαρτάται από το ιστορικό, την εξέταση και τις απαραίτητες εξετάσεις.

Πότε χρειάζεται γαστροσκόπηση για πόνο στο στομάχι;
Γαστροσκόπηση μπορεί να χρειαστεί όταν ο πόνος είναι επίμονος, υποτροπιάζει ή συνοδεύεται από καούρα, δυσφαγία, αναιμία, απώλεια βάρους, εμετούς, μαύρα κόπρανα ή υποψία έλκους, γαστρίτιδας ή οισοφαγίτιδας.

Μπορεί η χολή να προκαλεί πόνο που μοιάζει με πόνο στο στομάχι;
Ναι. Οι πέτρες στη χολή μπορεί να προκαλούν πόνο ψηλά στην κοιλιά, συχνά μετά από λιπαρό γεύμα, με ναυτία ή αντανάκλαση στη ράχη. Αν ο πόνος επιμένει ή συνοδεύεται από πυρετό, εμετούς ή ίκτερο, χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση.

---

Τελευταία ιατρική επιμέλεια: 03/07/2026 από τον Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης, MD, PhD