Η χειρουργική αντιμετώπιση της αιμορροϊδοπάθειας έχει εξελιχθεί σημαντικά και σήμερα περιλαμβάνει διαφορετικές τεχνικές, από ελάχιστα επεμβατικές μεθόδους, όπως η HAL-RAR και εφαρμογές Laser, έως την εκτομική αιμορροϊδεκτομή. Οι μέθοδοι αυτές δεν είναι κατάλληλες για όλους τους ασθενείς και η επιλογή τους εξαρτάται από τον βαθμό της αιμορροϊδοπάθειας, την παρουσία πρόπτωσης ή εξωτερικού στοιχείου και τα συμπτώματα του ασθενούς.
Είναι γεγονός πως κάθε επέμβαση στην πρωκτική χώρα μπορεί να είναι αισθητή έως πολύ επώδυνη. Η φύση της νεύρωσης της κατώτερης χώρας του πρωκτού, είναι ειδική. Υπάρχει σωματική (αισθητή) νεύρωση στα κατώτερα 1,5 με 2 εκατοστά (κάτω της “οδοντωτής γραμμής”, όπως λέγεται ανατομικά), όπου κάθε πράξη στην περιοχή αυτή είναι αισθητή και επομένως προκαλεί πόνο. Για τον λόγο αυτό έχουν μελετηθεί και παρουσιαστεί, σύγχρονες μέθοδοι αντιμετώπισης αιμορροϊδων, που βασίζονται στην υπερηχογραφική εντόπιση της αιμάτωσης τους και διακοπή-απολίνωση της αιματικής άρδευσης, με στόχο την συρρίκνωση αυτών.
ΗΗ κλασική εκτομική αιμορροϊδεκτομή, όπως η τεχνική Milligan–Morgan, εξακολουθεί να αποτελεί αποτελεσματική χειρουργική επιλογή, ιδιαίτερα σε προχωρημένη ή μικτή αιμορροϊδοπάθεια. Συνοδεύεται συνήθως από εντονότερο μετεγχειρητικό πόνο σε σχέση με μη εκτομικές τεχνικές, ο οποίος σήμερα αντιμετωπίζεται με σύγχρονα πρωτόκολλα αναλγησίας και μετεγχειρητικής φροντίδας.
Η αιμορροϊδεκτομή αυτή έχει περιγραφεί στο ανάλογο κεφάλαιο.
Η επιλογή της κατάλληλης επέμβασης πρέπει να βασίζεται στην κλινική εικόνα, στον βαθμό της αιμορροϊδοπάθειας, στην έκταση της πρόπτωσης, στην παρουσία εξωτερικού στοιχείου και στα κύρια συμπτώματα. Οι ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές εφαρμόζονται κυρίως σε επιλεγμένες περιπτώσεις 2ου–3ου βαθμού. Σε μεγάλες, μόνιμα προσπίπτουσες αιμορροΐδες 4ου βαθμού ή σε επιπλεγμένη θρόμβωση απαιτείται διαφορετική αξιολόγηση και συχνά προτιμάται εκτομική αντιμετώπιση.
HAL-RAR: ελάχιστα επεμβατική θεραπεία των αιμορροΐδων
Η καθοδηγούμενη με υπέρηχο απολίνωση των αιμοροϊδικών αρτηριών H.A.L.® (Doppler Guided Hemorrhoidal Artery Ligation) είναι μια πρωτοποριακή, ελάχιστα επεμβατική μέθοδος για την ανώδυνη αντιμετώπιση των αιμορροΐδων 2ου έως και 3ου βαθμού.
Ένα ειδικό εργαλείο εντοπίζει τους κλάδους της κάτω αιμορροϊδικής αρτηρίας με τη βοήθεια υπερήχου. Μετά τον εντοπισμό τους απολινώνονται με απορροφήσιμα ράμματα. Με αυτό τον τρόπο ελαττώνεται η αιμάτωση του αιμορροϊδικού πλέγματος και κατά συνέπεια η εσωτερική πίεση, με αποτέλεσμα τη συρρίκνωση των αιμορροΐδων στο αρχικό τους μέγεθος.
Η διεργασία αυτή πραγματοποιείται στο κατώτερο μέρος του πρωκτού, σε περιοχή με διαφορετική αισθητική νεύρωση από το ιδιαίτερα ευαίσθητο περιπρωκτικό δέρμα. Επειδή δεν πραγματοποιείται κλασική εκτομή του περιπρωκτικού δέρματος, ο μετεγχειρητικός πόνος είναι συνήθως ηπιότερος σε σχέση με την εκτομική αιμορροϊδεκτομή, χωρίς όμως να είναι πάντοτε μηδενικός. Η επέμβαση ολοκληρώνεται συνήθως σε σύντομο χρόνο και η κατάλληλη μέθοδος αναισθησίας επιλέγεται εξατομικευμένα. Στις περισσότερες περιπτώσεις η νοσηλεία είναι σύντομη.
Η τεχνική HAL μπορεί να συνδυαστεί με RAR (Recto Anal Repair / mucopexy) όταν συνυπάρχει πρόπτωση του αιμορροϊδικού ιστού. Με την ανάρτηση του προπίπτοντος βλεννογόνου επιδιώκεται η αποκατάσταση της ανατομικής θέσης χωρίς κλασική εκτομή. Η HAL-RAR μπορεί να συνοδεύεται από λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο σε σχέση με την εκτομική αιμορροϊδεκτομή, αλλά η πιθανότητα υποτροπής δεν είναι μηδενική και αυξάνεται σε πιο προχωρημένη αιμορροϊδοπάθεια. Για τον λόγο αυτό η σωστή επιλογή των ασθενών είναι καθοριστική.
Εφαρμογή Laser στην αιμορροϊδοπάθεια.
Η Laser Hemorrhoidoplasty (LHP) είναι ελάχιστα επεμβατική τεχνική κατά την οποία εφαρμόζεται ελεγχόμενη ενέργεια Laser στο εσωτερικό του αιμορροϊδικού ιστού, με στόχο τη συρρίκνωσή του χωρίς κλασική εκτομή. Οι συμπτωματικές αιμορροΐδες 2ου και 3ου βαθμού αποτελούν τις συνηθέστερες ενδείξεις για εφαρμογή LHP ως μεμονωμένης τεχνικής.
Η επιλογή εξαρτάται από την έκταση της πρόπτωσης, την παρουσία εξωτερικού στοιχείου και τα κύρια συμπτώματα. Σε πιο προχωρημένη νόσο μπορεί να χρειαστεί συνδυασμός με άλλες τεχνικές ή διαφορετική χειρουργική αντιμετώπιση.
Ενδείξεις HAL-RAR και Laser / LHP
Η HAL-RAR και η Laser Hemorrhoidoplasty εφαρμόζονται κυρίως σε επιλεγμένους ασθενείς με συμπτωματικές εσωτερικές αιμορροΐδες 2ου–3ου βαθμού. Η επιλογή της τεχνικής εξαρτάται από το κύριο σύμπτωμα, τον βαθμό και την έκταση της πρόπτωσης και την παρουσία εξωτερικού αιμορροϊδικού στοιχείου. Σε μεγάλες, μόνιμα προσπίπτουσες αιμορροΐδες 4ου βαθμού, σε σημαντική μικτή εσωτερική και εξωτερική νόσο ή σε οξεία επιπλεγμένη θρόμβωση, απαιτείται διαφορετική χειρουργική αξιολόγηση.
Προετοιμασία – διαδικασία επέμβασης
Η προετοιμασία καθορίζεται ανάλογα με την τεχνική που πρόκειται να εφαρμοστεί και το ιστορικό του ασθενούς. Δεν απαιτείται σε όλες τις περιπτώσεις πλήρης προετοιμασία του εντέρου. Οι ακριβείς διατροφικές οδηγίες και τυχόν τοπική ή άλλη προετοιμασία δίνονται εξατομικευμένα πριν από την επέμβαση.
Πριν από την επέμβαση πραγματοποιείται ο απαραίτητος προεγχειρητικός έλεγχος. Η μέθοδος αναισθησίας επιλέγεται ανάλογα με την τεχνική, το ιστορικό και τις ανάγκες του ασθενούς. Η διάρκεια της επέμβασης είναι συνήθως περίπου 30–45 λεπτά και η νοσηλεία κατά κανόνα σύντομη, ανάλογα με την περίπτωση.
Μετεγχειρητική πορεία μετά από HAL-RAR και Laser
Μετά από HAL-RAR ή Laser η κινητοποίηση και η επάνοδος στις καθημερινές δραστηριότητες είναι συνήθως σχετικά γρήγορες, αλλά ο ακριβής χρόνος διαφέρει ανάλογα με την έκταση της επέμβασης και την πορεία του ασθενούς. Η διατροφή επανέρχεται σταδιακά σύμφωνα με τις μετεγχειρητικές οδηγίες, με ιδιαίτερη σημασία στην καλή ενυδάτωση και στη διατήρηση μαλακών κενώσεων.
Ο μετεγχειρητικός πόνος είναι συνήθως ηπιότερος σε σχέση με την εκτομική αιμορροϊδεκτομή, αλλά δεν είναι πάντοτε ανύπαρκτος. Τις πρώτες ημέρες μπορεί να υπάρχει ήπιος πόνος, αίσθημα πίεσης, βάρους ή τάσης στην περιοχή, που αντιμετωπίζεται με την κατάλληλη αναλγητική αγωγή όταν χρειάζεται.
Οι κενώσεις συνεχίζονται κανονικά και μπορεί τις πρώτες ημέρες να συνοδεύονται από ήπια ενόχληση. Η αποφυγή της δυσκοιλιότητας αποτελεί σημαντικό μέρος της μετεγχειρητικής φροντίδας.
Πότε χρειάζεται διαφορετική ή συνδυασμένη επέμβαση
Σε μεγάλες, μη ανατάξιμες αιμορροΐδες 4ου βαθμού, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχει σημαντικό εξωτερικό στοιχείο, η HAL-RAR ή το Laser μπορεί να μην επαρκούν και να χρειαστεί εκτομική αιμορροϊδεκτομή. Η πλάγια έσω σφιγκτηροτομή δεν αποτελεί επέμβαση που πρέπει να συνδυάζεται συστηματικά με τη θεραπεία των αιμορροΐδων και εξετάζεται μόνο όταν υπάρχει ειδική ανεξάρτητη ένδειξη, όπως συνυπάρχουσα χρόνια ραγάδα ή τεκμηριωμένη υπερτονία του έσω σφιγκτήρα, μετά από εξατομικευμένη αξιολόγηση. Η επιλογή και ο πιθανός συνδυασμός τεχνικών καθορίζονται από τα ανατομικά και κλινικά χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς.
FAQ – Συχνές ερωτήσεις
- Τι είναι η μέθοδος HAL για τις αιμορροΐδες;
Η μέθοδος HAL (Doppler Guided Hemorrhoidal Artery Ligation) είναι ελάχιστα επεμβατική τεχνική κατά την οποία, με τη βοήθεια υπερηχογραφικού Doppler, εντοπίζονται και απολινώνονται οι αιμορροϊδικές αρτηρίες που τροφοδοτούν τις εσωτερικές αιμορροΐδες, μειώνοντας την αιμάτωσή τους και οδηγώντας σε συρρίκνωση και ύφεση των συμπτωμάτων. - Για ποιους βαθμούς αιμορροΐδων ενδείκνυται η HAL;
Η HAL εφαρμόζεται κυρίως σε ασθενείς με συμπτωματικές εσωτερικές αιμορροΐδες 2ου και 3ου βαθμού, με αιμορραγία ή/και ήπια έως μέτρια πρόπτωση. Δεν αποτελεί μέθοδο πρώτης επιλογής σε μεγάλες, μόνιμα προσπίπτουσες αιμορροΐδες 4ου βαθμού ή σε επιπλεγμένες θρομβώσεις, όπου συνήθως προτιμάται κλασική αιμορροϊδεκτομή. - Με τι αναισθησία γίνεται η HAL και πόσο διαρκεί η επέμβαση;
Η μέθοδος HAL πραγματοποιείται συνήθως με μέθη ή ελαφρά γενική αναισθησία, ώστε ο ασθενής να μην αισθάνεται πόνο ή δυσφορία. Η διάρκεια της επέμβασης είναι περίπου 30–45 λεπτά, ανάλογα με τον αριθμό των αρτηριών που χρειάζεται να απολινωθούν και τυχόν συνδυασμό με ανάρτηση (pexy) του αιμορροϊδικού ιστού. - Πονάει η μετεγχειρητική περίοδος μετά από HAL σε σχέση με την κλασική αιμορροϊδεκτομή;
Σε σχέση με την κλασική αιμορροϊδεκτομή, η HAL θεωρείται σαφώς λιγότερο επώδυνη, επειδή δεν αφαιρείται δέρμα ή βλεννογόνος αλλά μόνο απολινώνονται οι τροφοφόρες αρτηρίες. Οι περισσότεροι ασθενείς αναφέρουν ήπιο πόνο που ελέγχεται με κοινά παυσίπονα και μπορούν να επανέλθουν στις καθημερινές δραστηριότητες σε λίγες ημέρες. - Ποιοι είναι οι κίνδυνοι και οι πιθανότητες υποτροπής μετά από HAL;
Η HAL είναι γενικά ασφαλής τεχνική, αλλά όπως κάθε επέμβαση μπορεί να συνοδεύεται από επιπλοκές, όπως αιμορραγία, πόνο, παροδική δυσφορία ή επιμονή συμπτωμάτων. Η υποτροπή είναι επίσης πιθανή και φαίνεται να είναι συχνότερη σε πιο προχωρημένη αιμορροϊδοπάθεια, ιδιαίτερα σε αιμορροΐδες 4ου βαθμού. Για τον λόγο αυτό η σωστή επιλογή των ασθενών και η κατάλληλη σταδιοποίηση πριν από την επέμβαση είναι ιδιαίτερα σημαντικές.
Επιστημονικές πηγές
American Society of Colon and Rectal Surgeons (ASCRS). Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids. Diseases of the Colon & Rectum. 2024.
https://fascrs.org/ascrs/media/files/2024-Hemorrhoids-CPG.pdf
LHP Recommendation Development Group. Best clinical practice recommendations for the management of symptomatic hemorrhoids via laser hemorrhoidoplasty: the LHP recommendations. Techniques in Coloproctology. 2025;29(1):2.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/39579281/
Pucher PH, Sodergren MH, Lord AC, Darzi A, Ziprin P. Clinical outcome following Doppler-guided haemorrhoidal artery ligation: a systematic review. Colorectal Disease. 2013;15(6):e284–e294.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/23489678/
Haemorrhoidal artery ligation: Is Doppler guidance useful? Systematic review and meta-analysis of randomized controlled trials. 2025.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/40665575/
Τελευταία ιατρική επιμέλεια: 25/08/2026 από τον Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης, MD, PhD
