Η θολοπλαστική (fundoplication) είναι η βασική αντιπαλινδρομική επέμβαση που συνδυάζει αποκατάσταση διαφραγματοκήλης (σύγκλειση σκελών διαφράγματος) και ενίσχυση της “βαλβίδας” για τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ). Η επιλογή Nissen ή Toupet γίνεται βάσει μανομετρίας (HRM) και 24ωρης pH-impedance.
«Για πλήρη ενημέρωση για τη Διαφραγματοκήλη: συμπτώματα – διάγνωση, δείτε την κεντρική σελίδα εδώ: Διαφραγματοκήλη
Η χειρουργική θεραπεία αντιμετωπίζει αποτελεσματικά τα μηχανικά αίτια που σχετίζονται με την ασθένεια και οδηγεί σε μακροχρόνια ποσοστά ικανοποίηση του ασθενούς (>97%)
Η λαπαροσκοπική θολοπλαστική θα πρέπει να προτιμάται σε σχέση με την «ανοικτή» επέμβαση, διότι συνδέεται με καλύτερα αποτελέσματα πρώιμα όπως μικρότερη νοσηλεία, λιγότερες επιπλοκές και ταχεία επάνοδος στις δραστηριότητες, ενώ δεν έχει σημαντικές διαφορές στα απώτερα αποτελέσματα.
Η χειρουργική επέμβαση είναι πολύ αποτελεσματική για την θεραπεία της Γαστροοισοφαγικής Παλινδρόμησης. Εν τούτοις, μέχρι πρόσφατα, η επέμβαση αυτή απαιτούσε μία μεγάλη τομή στην κοιλιά και είχε σαν αποτέλεσμα αρκετό μετεγχειρητικό πόνο και μία περίοδο ανάρρωσης έξι ή και περισσοτέρων εβδομάδων.
«Για πλήρη ενημέρωση για τη ΓΟΠ/παλινδρόμηση: διάγνωση & εξετάσεις, δείτε την κεντρική σελίδα εδώ: Γαστροοισοφαγική Παλινδρόμηση
Πότε ενδείκνυται (κριτήρια επιλογής)
Η χειρουργική αντιμετώπιση (αποκατάσταση διαφραγματοκήλης ± θολοπλαστική) εξετάζεται όταν υπάρχει τεκμηριωμένη ΓΟΠ και/ή διαφραγματοκήλη και ο ασθενής πληροί ένα ή περισσότερα από τα παρακάτω κριτήρια:
- Αποτυχία ή ανεπαρκής έλεγχος συμπτωμάτων παρά σωστή και επαρκή αγωγή με PPIs (δοσολογία/συμμόρφωση/διάρκεια), με επίμονες καούρες ή αναγωγές.
- Ανάγκη μακροχρόνιας φαρμακευτικής αγωγής με επιθυμία αποφυγής “εφ’ όρου ζωής” PPIs, όταν υπάρχει σαφής ένδειξη ότι η ΓΟΠ είναι το κύριο πρόβλημα.
- Τεκμηρίωση παθολογικής παλινδρόμησης σε 24ωρη pH-impedance (ιδίως σε “PPI-refractory” συμπτώματα) και/ή συσχέτιση επεισοδίων παλινδρόμησης με τα συμπτώματα.
- Ενδοσκοπικές επιπλοκές της ΓΟΠ, όπως μέτρια/σοβαρή οισοφαγίτιδα, υποτροπιάζουσες στενώσεις ή αιμορραγία από οισοφαγίτιδα.
- Μεγάλη διαφραγματοκήλη ή παραοισοφαγική κήλη, ή κήλη που σχετίζεται με σημαντικά συμπτώματα (αναγωγές, πόνο/πίεση, νυχτερινή παλινδρόμηση, δύσπνοια/αναιμία κατά περίπτωση).
- Επίμονα νυχτερινά/εισροφητικά φαινόμενα (αναγωγές στον ύπνο, βήχας/λαρυγγικά συμπτώματα) όταν έχει προηγηθεί πλήρης διαγνωστικός έλεγχος και τεκμηρίωση ΓΟΠ.
- Κατάλληλη λειτουργικότητα οισοφάγου στη μανομετρία υψηλής ανάλυσης (HRM), ώστε να επιλεγεί η σωστή τεχνική (π.χ. πλήρης ή μερική θολοπλαστική) και να μειωθεί ο κίνδυνος μετεγχειρητικής δυσφαγίας.
- Αντικειμενικά ευρήματα που συμφωνούν με τα συμπτώματα (γαστροσκόπηση/βαριούχο γεύμα/απεικόνιση) και σαφής προσδοκία ότι η χειρουργική διόρθωση θα δώσει ουσιαστικό, μακροχρόνιο όφελος.
Τι διορθώνει το χειρουργείο (διαφραγματοκήλη + παλινδρόμηση)
Η επέμβαση διορθώνει ταυτόχρονα δύο βασικά προβλήματα που συχνά συνυπάρχουν: τη διαφραγματοκήλη και τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση (ΓΟΠ). Αρχικά επαναφέρει το στομάχι στη σωστή θέση μέσα στην κοιλιά και αποκαθιστά το άνοιγμα του διαφράγματος (hiatus) με σύγκλειση των σκελών, μειώνοντας την «ανεπάρκεια» της περιοχής όπου περνά ο οισοφάγος. Στη συνέχεια, με τη θολοπλαστική (π.χ. Nissen) ενισχύεται ο αντιπαλινδρομικός μηχανισμός, δημιουργώντας έναν λειτουργικό «φραγμό» που περιορίζει την επιστροφή οξέος και γαστρικού περιεχομένου προς τον οισοφάγο. Με αυτόν τον συνδυασμό επιδιώκεται όχι μόνο η ανακούφιση από καούρες/αναγωγές και νυχτερινά συμπτώματα, αλλά και η πρόληψη επιπλοκών της ΓΟΠ (οισοφαγίτιδα, στενώσεις, Barrett όπου υπάρχει) και η μείωση της πιθανότητας υποτροπής συμπτωμάτων όταν η κήλη αποτελεί βασικό αίτιο της παλινδρόμησης.
Πώς γίνεται η λαπαροσκοπική αντι-παλινδρομική επέμβαση – Θολοπλαστική
Η λαπαροσκοπική Αντι-Παλινδρομική χειρουργική (κοινώς αναφερόμενη ως Λαπαροσκοπική Θολοπλαστική κατά Nissen)περιλαμβάνει ενδυνάμωση της «βαλβίδας» μεταξύ του οισοφάγου και του στομάχου τυλίγοντας το ανώτερο τμήμα του στομάχου με το κατώτατο τμήμα του οισοφάγου.
Κατά την λαπαροσκοπική επέμβαση, οι χειρουργοί χρησιμοποιούν μικρές τομές (1/2 ή 1 εκ.) προκειμένου να εισαγάγουν στην κοιλιά τους σωλήνες, μέσω των οποίων θα γίνει η επέμβαση. Το λαπαροσκόπιο, το οποίο είναι συνδεδεμένο με μία μικροσκοπική βίντεο-κάμερα, εισέρχεται μέσω της μικρής τομής, επιτρέποντας στον χειρουργό να έχει μία μεγεθυμένη εικόνα των εσωτερικών οργάνων του ασθενούς στην οθόνη μίας τηλεόρασης.
H τεχνική συνίσταται στα εξής στάδια:
- Λεπτομερής ανατομική παρασκευή του οισοφάγου υπό άμεση όραση σε μεγέθυνση high definition.
- Διατήρηση των πνευμονογαστρικών νεύρων.
- Συρραφή και σύγκλειση των σκελών του διαφράγματος με στόχο την ανάταξη της διαφραγματοκήλης και ασφαλή επανατοποθέτηση του θόλου του στομάχου ενδοκοιλιακά, κάτωθεν του διαφράγματος.
- Δημιουργία “βαλβίδας” από τον θόλο του στομάχου, ο οποίος περιτυλίσσεται γύρω από τον οισοφάγο, με στόχο την δημιουργία νέας ζώνης πίεσης στην περιοχή του “αδρανούς” κατώτερου οισοφαγικού σφιγκτήρα, με αποτέλεσμα την διακοπή της παλινδρόμησης.
Η θολοπλαστική γίνεται είτε 360 μοίρες (η πλέον συνήθης), καλείται Nissen θολοπλαστική και απαιτεί καλή λειτουργική κινητικότητα του οισοφαγικού σωλήνα, είτε γίνεται 270 μοίρες και καλείται θολοπλαστική κατά Toupet, και επιτελείται σε μειωμένη κινητικότητα του οισοφάγου.
Μέθος Nissen
Η λαπαροσκοπική θολοπλαστική κατά Nissen είναι πλήρης 360° περιέλιξη του θόλου του στομάχου γύρω από τον κατώτερο οισοφάγο και θεωρείται η κλασική χειρουργική επέμβαση για τη γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και τη διαφραγματοκήλη. Ενδείκνυται σε ασθενείς με σοβαρή ή χρόνια ΓΟΠ, σε εκείνους που δεν ελέγχονται επαρκώς με φαρμακευτική αγωγή (αναστολείς αντλίας πρωτονίων), σε νεότερους ασθενείς που δεν επιθυμούν μακροχρόνια λήψη φαρμάκων, σε μεγάλες ολισθαίνουσες ή παραοισοφαγικές διαφραγματοκήλες, καθώς και σε περιπτώσεις επιπλοκών της ΓΟΠ, όπως σοβαρή οισοφαγίτιδα ή Barrett οισοφάγος. Ιδανικά εφαρμόζεται όταν η οισοφαγική κινητικότητα είναι ικανοποιητική, ώστε να εξασφαλίζεται αποτελεσματικός έλεγχος της παλινδρόμησης με χαμηλά ποσοστά μετεγχειρητικής δυσφαγίας.
Μέθοδος Toupet
Η λαπαροσκοπική θολοπλαστική κατά Toupet είναι μερική οπίσθια περιέλιξη 270° του θόλου του στομάχου γύρω από τον κατώτερο οισοφάγο και εφαρμόζεται κυρίως σε ασθενείς με γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση στους οποίους η πλήρης 360° θολοπλαστική (Nissen) μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο δυσφαγίας. Προτιμάται σε περιπτώσεις μέτριας διαταραχής της οισοφαγικής κινητικότητας, σε ασθενείς με αυξημένο κίνδυνο μετεγχειρητικής δυσφαγίας, σε ορισμένες επανεπεμβάσεις ή όταν η προεγχειρητική μανομετρία δείχνει χαμηλή προωθητική ικανότητα του οισοφάγου. Στόχος της τεχνικής είναι να προσφέρει αποτελεσματικό έλεγχο της παλινδρόμησης, με μικρότερο ποσοστό δυσφαγίας και μετεγχειρητικού μετεωρισμού, διατηρώντας ταυτόχρονα όσο το δυνατόν πιο φυσιολογική την κατάποση.
Για τον λόγο αυτό θα πρέπει πάντα να προηγείται της επεμβάσεως Μανομετρία Οισοφάγου (σημαντική εξέταση όπου μελετάται η κινητικότητα του οισοφάγου και η λειτουργία του Κατώτερου Οισοφαγικού Σφιγκτήρα).
Nissen ή Toupet — πώς αποφασίζουμε
Η επιλογή ανάμεσα σε πλήρη θολοπλαστική Nissen (360°) και μερική Toupet (270°) δεν είναι «μία για όλους», αλλά εξατομικεύεται με βάση τη λειτουργικότητα του οισοφάγου και τα ευρήματα του προεγχειρητικού ελέγχου. Κεντρικό ρόλο έχει η μανομετρία υψηλής ανάλυσης (HRM): όταν η κινητικότητα του οισοφάγου είναι καλή, η Nissen αποτελεί συνήθη επιλογή με ισχυρό αντιπαλινδρομικό αποτέλεσμα, ενώ όταν υπάρχει μειωμένη προωθητικότητα/κίνδυνος δυσφαγίας, η Toupet μπορεί να προτιμηθεί ώστε να περιοριστούν τα μετεγχειρητικά προβλήματα κατάποσης, διατηρώντας αποτελεσματικό έλεγχο της ΓΟΠ. Συνεκτιμώνται επίσης η 24ωρη pH-impedance, το μέγεθος και ο τύπος της διαφραγματοκήλης, καθώς και τα κυρίαρχα συμπτώματα (καούρες, αναγωγές, νυχτερινή παλινδρόμηση).
Για αναλυτική σύγκριση, κριτήρια και πρακτικά σενάρια επιλογής, δείτε τη σελίδα: Nissen vs Toupet.
Τα αναμενόμενα αποτελέσματα μετά τη λαπαροσκοπική αντι-παλινδρομική χειρουργική
Οι έρευνες έχουν δείξει ότι η μεγαλύτερη πλειοψηφία των ασθενών, οι οποίοι υποβάλλονται σε επέμβαση απαλλάσσονται τελείως ή έχουν μία πολύ σημαντική βελτίωση των συμπτωμάτων της Γατροοισοφαγικής Παλινδρόμησης.
Το πλεονέκτημα της λαπαροσκοπικής μεθόδου είναι ότι συνήθως εξασφαλίζει:
- Μειωμένο μετεγχειρητικό πόνο.
- Λιγότερη παραμονή στο νοσοκομείο.
- Γρηγορότερη επιστροφή στην δουλειά.
- Καλύτερο αισθητικό αποτέλεσμα.
Διαβάστε ειδικά για την διαφραγματοκήλη στην ειδική σελίδα μου
Ανάρρωση & διατροφή μετά τη θολοπλαστική (week-by-week)
- Εβδομάδα 1 (ημέρες 1–7): Υγρά/ημίρρευστα και πολύ μαλακές τροφές σε μικρά και συχνά γεύματα. Αργό φαγητό, πολύ καλό μάσημα. Αποφύγετε ανθρακούχα, καλαμάκι, τσίχλα (αέρας → φούσκωμα). Είναι συχνά παροδικά: αίσθημα «κόμπου», ήπια δυσφαγία, gas-bloat.
- Εβδομάδα 2 (ημέρες 8–14): Μετάβαση σε πολτοποιημένη/μαλακή δίαιτα (π.χ. γιαούρτι, σούπες κρέμα, πουρές, καλά μαγειρεμένα ζυμαρικά, μαλακές πρωτεΐνες). Διατηρήστε μικρές ποσότητες και καλή ενυδάτωση.
- Εβδομάδες 3–4 (ημέρες 15–28): Σταδιακή εισαγωγή μαλακών στερεών. Αποφύγετε τροφές που “κολλάνε” ή κάνουν μπουκιές (ψωμί-μπουκιές, σκληρό κρέας, ρύζι που σβολιάζει) και τρόφιμα που αυξάνουν αέρια. Η δυσφαγία, αν υπάρχει, συνήθως μειώνεται εβδομάδα με την εβδομάδα.
- Εβδομάδες 5–6 (ημέρες 29–42): Πιο κανονική διατροφή με προσοχή σε πολύ μεγάλα γεύματα και σε έντονα αεριογόνα τρόφιμα (όσπρια/ανθρακούχα) μέχρι να σταθεροποιηθεί πλήρως η προσαρμογή.
- Μετά την 6η εβδομάδα: Συνήθως επιστροφή σε πλήρες διαιτολόγιο, με εξατομίκευση ανάλογα με συμπτώματα (π.χ. φούσκωμα ή δυσφαγία) και οδηγίες του χειρουργού.
- Πότε θέλει επανεκτίμηση: Επικοινωνήστε άμεσα αν υπάρχει επίμονη/επιδεινούμενη δυσφαγία, αδυναμία λήψης υγρών, πυρετός, συνεχείς εμετοί ή έντονος πόνος που δεν υποχωρεί.
Πιθανοί κίνδυνοι/επιπλοκές και τι κάνουμε (δυσφαγία, gas-bloat κ.λπ.)
Όπως σε κάθε χειρουργική επέμβαση, έτσι και μετά από θολοπλαστική μπορεί να εμφανιστούν παροδικά ή σπανιότερα πιο επίμονα συμπτώματα, τα οποία στις περισσότερες περιπτώσεις αντιμετωπίζονται συντηρητικά. Προσωρινή δυσφαγία (αίσθημα ότι η τροφή “στέκεται”) είναι συχνή τις πρώτες εβδομάδες λόγω οιδήματος και προσαρμογής του wrap: συνήθως βελτιώνεται με αργό φαγητό, πολύ καλό μάσημα, μικρές μπουκιές και προοδευτική δίαιτα· αν επιμένει ή επιδεινώνεται, χρειάζεται επανεκτίμηση και κατά περίπτωση ενδοσκόπηση/ακτινοσκόπηση με βαριούχο και, σπανιότερα, ενδοσκοπική διάταση. Το gas-bloat (φούσκωμα, δυσκολία ρεψίματος) μπορεί να εμφανιστεί καθώς ο αντιπαλινδρομικός μηχανισμός γίνεται “πιο στεγανός”: βοηθούν μικρά γεύματα, αποφυγή ανθρακούχων, καλαμακιού, τσίχλας και αεριογόνων τροφών, καθώς και κινητοποίηση. Μπορεί επίσης να παρουσιαστούν ρέψιμο/αέρια/αλλαγές στις κενώσεις, που συνήθως υποχωρούν με διατροφικές προσαρμογές. Πιο σπάνια, μπορεί να υπάρξει επίμονη παλινδρόμηση ή υποτροπή διαφραγματοκήλης, ειδικά σε μεγάλες κήλες ή όταν δεν τηρηθούν οι περιορισμοί σε βάρη/έντονη άρση στην ανάρρωση—σε αυτές τις περιπτώσεις απαιτείται πλήρης έλεγχος (γαστροσκόπηση, pH-impedance, HRM, απεικόνιση) και εξατομικευμένη αντιμετώπιση. Τέλος, όπως σε κάθε λαπαροσκοπική επέμβαση, υπάρχουν γενικοί κίνδυνοι (αιμορραγία, λοίμωξη, θρόμβωση), οι οποίοι είναι σχετικά σπάνιοι και μειώνονται με σωστή προετοιμασία, τεχνική και μετεγχειρητική φροντίδα· επείγουσα επικοινωνία απαιτείται σε πυρετό, έντονο/προοδευτικό πόνο, επίμονους εμετούς, αδυναμία λήψης υγρών ή δύσπνοια.
Λαπαροσκοπική επέμβαση παλινδρόμησης και Barrett
- Ανίχνευση του οισοφάγου Barrett με αδενοκαρκίνωμα με διήθηση υποβλεννογόνια ή βαθύτερα αποκλείει τον ασθενή από τη αντιπαλινδρομική επέμβαση αντιρροής και απαιτεί ολοκληρωμένη ειδική θεραπεία (οισοφαγεκτομή, χημειοθεραπεία και / ή ακτινοθεραπεία).
- Ηigh-grade intraepithelial neoplasia (HGIN), και intramucosal carcinoma (IMC) μπορoύν να αντιμετωπιστoύν αποτελεσματικά με ενδοσκοπική θεραπεία που περιλαμβάνει Endoscopic mucosal resection (EMR), Radiofrequency ablation (RFA) Photodynamic therapy (PDT), μόνες ή σε συνδυασμό. (Αντιπαλινδρομική επέμβαση μπορεί να πραγματοποιηθεί μετά την επίτευξη πλήρους ιστολογικής εξάλειψης της βλάβης με ενδοσκοπική θεραπεία).
- Χειρουργική αντιπαλινδρομική επέμβαση, μπορεί να πραγματοποιηθεί σε έναν ασθενή με: non-neoplastic IM, indefinite for neoplasia (IND), low-grade intraepithelial neoplasia (LGIN) με ή χωρίς θεραπεία ενδοσκοπική για την εξάλειψη των ιστών του Barrett.
- H χειρουργική αντιπαλινδρομική επέμβαση, δεν μεταβάλλει την ανάγκη για συνεχή ενδοσκοπική επιτήρηση σε ασθενείς με οισοφάγο Barrett. Οι ασθενείς που έχουν υποβληθεί σε ενδοσκοπική αφαιρετική θεραπεία και χειρουργική επέμβαση κατά της παλινδρόμησης θα πρέπει να συνεχίσουν την ενδοσκόπηση επιτήρησης σύμφωνα με την αρχική σταδιοποίηση του Barrett.
- Τα διαθέσιμα στοιχεία είναι ασαφή σχετικά με την αποδρομή ή τη βελτίωση του Barrett μετά από χειρουργική επέμβαση κατά της παλινδρόμησης.
FAQ – Συχνές Ερωτήσεις
1. Τι είναι η λαπαροσκοπική θολοπλαστική κατά Nissen;
Η θολοπλαστική κατά Nissen είναι μια λαπαροσκοπική επέμβαση κατά την οποία ο θόλος του στομάχου τυλίγεται 360° γύρω από τον κατώτερο οισοφάγο, δημιουργώντας μια «νέα βαλβίδα» που εμποδίζει την παλινδρόμηση οξέος. Ενδείκνυται σε ασθενείς με σοβαρή ή χρόνια γαστροοισοφαγική παλινδρόμηση και διαφραγματοκήλη, όταν η φαρμακευτική αγωγή δεν επαρκεί.
2. Ποια είναι η διαφορά μεταξύ Nissen και Toupet;
Στη μέθοδο Nissen η περιέλιξη είναι πλήρης (360°) γύρω από τον οισοφάγο, ενώ στη μέθοδο Toupet η περιέλιξη είναι μερική οπίσθια 270°. Η Nissen προσφέρει πιο ισχυρή αντιπαλινδρομική δράση, ενώ η Toupet προτιμάται όταν η οισοφαγική κινητικότητα είναι μειωμένη ή υπάρχει αυξημένος κίνδυνος μετεγχειρητικής δυσφαγίας.
3. Πώς γίνεται η επέμβαση και πόσο διαρκεί η νοσηλεία;
Η θολοπλαστική γίνεται λαπαροσκοπικά, μέσω μικρών τομών στην κοιλιά, με χρήση κάμερας υψηλής ευκρίνειας. Ο χειρουργός αποκαθιστά τη διαφραγματοκήλη, ενισχύει την γαστροοισοφαγική συμβολή και πραγματοποιεί Nissen ή Toupet ανάλογα με τις ενδείξεις. Συνήθως η νοσηλεία είναι 1 ημέρα και η επιστροφή στο σπίτι γίνεται γρήγορα, με σταδιακή επάνοδο στις δραστηριότητες.
4. Τι να περιμένω μετά την επέμβαση;
Τις πρώτες ημέρες μπορεί να υπάρχει ήπιος πόνος, φούσκωμα ή παροδική δυσκολία στην κατάποση. Η διατροφή ξεκινά με υγρά και μαλακές τροφές και εξελίσσεται σταδιακά. Οι περισσότερες καθημερινές δραστηριότητες επανέρχονται εντός 1–2 εβδομάδων, ενώ η πλήρης ανάρρωση και η σταθεροποίηση των συμπτωμάτων της παλινδρόμησης ολοκληρώνονται μέσα σε λίγες εβδομάδες.
5. Ποιοι είναι οι κίνδυνοι και πόσο επιτυχημένη είναι η θολοπλαστική;
Όπως κάθε χειρουργείο, υπάρχουν κίνδυνοι όπως αιμορραγία, λοίμωξη, τραυματισμός γειτονικών οργάνων ή εμμένουσα δυσφαγία. Ωστόσο, σε εξειδικευμένα κέντρα η θολοπλαστική Nissen ή Toupet έχει υψηλά ποσοστά επιτυχίας στην ανακούφιση των συμπτωμάτων της ΓΟΠ και στη βελτίωση της ποιότητας ζωής, με χαμηλά ποσοστά σοβαρών επιπλοκών.
Τελευταία ιατρική επιμέλεια: 15/01/2026 από τον Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης, MD, PhD
