Τι είναι η λάσπη στη χολή (gallbladder sludge)
Η λάσπη στη χολή (χοληδόχο κύστη) (gallbladder sludge), αποτελεί μία ιδιαίτερη κατάσταση στην χοληδόχο κύστη που παρατηρείται πολύ συχνά, και μπορεί να προκαλέσει συμπτώματα και επιπλοκές όμοιες με την χολολιθίαση και ειδικά την μικρολιθίαση.
Η χολική λάσπη είναι ένα μίγμα σωματιδιακών στερεών που έχουν κατακρημνιστεί από τη χολή.
Τέτοια ιζήματα αποτελούνται από κρυστάλλους χοληστερόλης, συγκρίμματα χολερυθρίνης και άλλα άλατα ασβεστίου.
Διάγνωση της λάσπης στην χολή.
Η λάσπη (gallbladder sludge) συνήθως ανιχνεύεται σε υπερηχογραφική εξέταση. Επιβελημένη θεωρείται η σωστή ενυδάτωση του ασθενούς πριν την διενέργεια του υπερηχογραφήματος ή σε γενόμενη επανάληψη του, διότι πολλές φορές μπορεί να υπάρχει “πυκνή” χολή εντός της χοληδόχου κύστεως η οποία να δίνει την εικόνα “λάσπης”.
Αιτίες και συμπτώματα της λάσπης.
Η χολική λάσπη συνδέεται με την εγκυμοσύνη, με γρήγορη απώλεια βάρους, ιδιαίτερα στα παχύσαρκα άτομα. με κρίσιμη σοβαρή ασθένεια που συνεπάγεται χαμηλή ή απουσία από το στόμα πρόσληψης τροφής και χρήση ολικής παρεντερικής διατροφής (TPN), και μετά από γαστρική χειρουργική επέμβαση.
Επίσης, σχετίζεται με χολικές πέτρες (χολολιθίαση), με κοινή απόφραξη των χοληφόρων πόρων. με ορισμένα φάρμακα, όπως η κεφτριαξόνη και η οκτρεοτίδη και με μεταμόσχευση μυελού των οστών ή συμπαγών οργάνων.
Η κλινική πορεία της χολικής ιλύος ποικίλλει. Συχνά εξαφανίζεται, ιδιαίτερα εάν σταματήσει το αιτιολογικό γεγονός και σε μερικές περιπτώσεις μετατρέπονται σε χολόλιθους. Οι επιπλοκές που προκαλούνται από τη χολική λάσπη (gallbladder sludge) περιλαμβάνουν τον χοληφόρο κολικό, την οξεία χολαγγειίτιδα και την οξεία παγκρεατίτιδα.
Θεραπεία της λάσπης στην χολή.
Όταν οι ασθενείς είναι συμπτωματικοί ή εμφανίζονται επιπλοκές, ενδείκνυται η χολοκυστεκτομή. Για τους ηλικιωμένους ή αυτούς που κινδυνεύουν από τη χειρουργική επέμβαση, η ενδοσκοπική σφιγκτηροτομή μπορεί να αποτρέψει επαναλαμβανόμενα επεισόδια παγκρεατίτιδας.
Η συνήθης όμως θεραπεία και προτροπή επί υπάρξεως χολικής λάσπης (gallbladder sludge) η οποία επιμένει παρά την υποχώρηση του αιτίου ή οταν διαπιστωθούν προβλήματα είναι η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή.
Μπορείτε να διαβάσετε για τις πέτρες στην χολή και την χολολιθίαση στο ειδικό άρθρο μου.
FAQ – Συχνές Ερωτήσεις
1. Τι είναι η “λάσπη στη χολή” και πόσο συχνό εύρημα είναι;
Η χολική λάσπη (biliary sludge) είναι μίγμα μικροκρυστάλλων χοληστερόλης, χρωστικών και βλέννης που κατακάθεται μέσα στη χοληδόχο κύστη. Συχνά αποτελεί τυχαίο εύρημα σε υπερηχογράφημα και μπορεί να προηγείται της δημιουργίας λίθων. Δεν εμφανίζουν όλοι οι ασθενείς συμπτώματα.
2. Ποια συμπτώματα μπορεί να προκαλέσει η λάσπη στη χολή;
Πολλοί ασθενείς παραμένουν ασυμπτωματικοί. Όταν υπάρχουν συμπτώματα, συνήθως εκδηλώνονται με πόνο ή βάρος στο δεξί άνω μέρος της κοιλιάς, ναυτία, φούσκωμα μετά τα γεύματα και μερικές φορές επεισόδια χοληφόρου κολικού. Σε ορισμένες περιπτώσεις μπορεί να σχετίζεται με οξεία παγκρεατίτιδα ή χολαγγειίτιδα.
3. Φεύγει ποτέ μόνη της η λάσπη ή εξελίσσεται πάντα σε πέτρες;
Σε σημαντικό ποσοστό ασθενών η χολική λάσπη μπορεί να υποχωρήσει αυτόματα, ιδιαίτερα όταν διορθωθούν οι προδιαθεσικοί παράγοντες (π.χ. ταχεία απώλεια βάρους, συγκεκριμένα φάρμακα, παρατεταμένη νηστεία). Ωστόσο, σε άλλους μπορεί να επιμείνει ή να μετατραπεί σε χολόλιθους. Για τον λόγο αυτό χρειάζεται τακτική κλινική και υπερηχογραφική παρακολούθηση.
4. Πότε χρειάζεται χειρουργική επέμβαση για τη λάσπη στη χολή;
Η λαπαροσκοπική χολοκυστεκτομή προτείνεται όταν η λάσπη προκαλεί επανειλημμένα επεισόδια πόνου, χοληφόρου κολικού ή επιπλοκές όπως οξεία χολοκυστίτιδα, χολαγγειίτιδα ή παγκρεατίτιδα. Επίσης μπορεί να συστηθεί σε ασθενείς υψηλού κινδύνου για επιπλοκές, ακόμη και αν τα συμπτώματα είναι ήπια αλλά επαναλαμβανόμενα. Η απόφαση λαμβάνεται εξατομικευμένα μετά από εκτίμηση από εξειδικευμένο χειρουργό χοληφόρων.
5. Υπάρχει ειδική διατροφή ή φαρμακευτική αγωγή για τη λάσπη στη χολή;
Δεν υπάρχει “μαγική” δίαιτα που να εξαφανίζει τη λάσπη, αλλά η αποφυγή πολύ λιπαρών και βαριών γευμάτων μπορεί να μειώσει τα συμπτώματα. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να χρησιμοποιηθούν φάρμακα που ρυθμίζουν τη σύσταση της χολής, πάντα με ιατρική καθοδήγηση. Το βασικό είναι η αντιμετώπιση των υποκείμενων αιτίων και, όταν χρειάζεται, η έγκαιρη χειρουργική αντιμετώπιση.
Τελευταία ιατρική επιμέλεια: 06/12/2025 από τον Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης, MD, PhD
