Αιμορροϊδεκτομή. Η θεραπεία των αιμορροΐδων (δηλαδή της αιμορροϊδοπάθειας), όπως αναφέρθηκε στο κύριο άρθρο , είναι συντηρητική και χειρουργική. Στο άρθρο αυτό θα μιλήσουμε για την επέμβαση της αιμορροϊδεκτομής (αιμορροϊδεκτομή), τις ενδείξεις της, τους τύπους και την μετεγχειρητική πορεία. Αυτό που πρέπει να γίνει κατανοητό σε όλους είναι ότι:
ΔΕΝ υπάρχει μία και μόνη μέθοδος χειρουργικής αντιμετώπισης των αιμορροΐδων, αλλά υπάρχουν μέθοδοι που εξατομικεύονται και εφαρμόζονται αναλόγως με το στάδιο και τις επιπλοκές της αιμορροϊδοπάθειας. Επομένως γίνεται πλέον σαφές ότι η εφαρμογή κάποιας μεθόδου πχ THD ή HAL σε περιπτώσεις θρομβώσεων αιμορροΐδας ή σε μεγάλες προσπίπτουσες αιμορροίδες 4ου βαθμού, είτε δεν υφίσταται ένδειξη, είτε τα ποσοστά υποτροπής είναι αυξημένα.
Για μια ολοκληρωμένη εικόνα σχετικά με τα αίτια, τα συμπτώματα, τους βαθμούς της αιμορροϊδοπάθειας και όλες τις διαθέσιμες θεραπευτικές επιλογές, δείτε την κύρια σελίδα για τις αιμορροΐδες .
Η αιμορροϊδεκτομή κατά Milligan–Morgan μπορεί να εφαρμοστεί σε επιλεγμένους ασθενείς, αλλά δεν αποτελεί πάντοτε την πρώτη επιλογή σε αιμορροΐδες μικρότερου βαθμού. Σε κατάλληλες περιπτώσεις μπορούν να χρησιμοποιηθούν μη εκτομικές τεχνικές, όπως η HAL/THD, οι οποίες μπορεί να συνοδεύονται από λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο, αλλά παρουσιάζουν μεγαλύτερη πιθανότητα υποτροπής σε σύγκριση με την εκτομική αιμορροϊδεκτομή, ιδιαίτερα σε προχωρημένη πρόπτωση. Η επιλογή εξαρτάται από τον βαθμό, το εξωτερικό στοιχείο, τα συμπτώματα και τις προηγούμενες θεραπείες.
Αιμορροϊδεκτομή: Σε ποιες περιπτώσεις αιμορροϊδοπάθειας εφαρμόζεται;
Η αιμορροϊδεκτομή έχει θέση σε:
- συμπτωματικές συνδυασμένες εσωτερικές και εξωτερικές αιμορροΐδες 3ου–4ου βαθμού, ιδιαίτερα όταν υπάρχει σημαντικό εξωτερικό στοιχείο ή πρόπτωση,
- επίμονα ή υποτροπιάζοντα συμπτώματα μετά από κατάλληλη συντηρητική, επεμβατική ή μη εκτομική θεραπεία,
- ασθενείς που δεν είναι κατάλληλοι για θεραπεία στο ιατρείο ή άλλες λιγότερο επεμβατικές μεθόδους,
- επιλεγμένες περιπτώσεις στις οποίες η αιμορραγία, η πρόπτωση, ο πόνος ή η δυσκολία στην υγιεινή επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα.
Όταν συνυπάρχει ραγάδα πρωκτού ή άλλη πάθηση της περιοχής, η αντιμετώπισή της αποφασίζεται εξατομικευμένα.
Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με το πότε οι προχωρημένες αιμορροΐδες χρειάζονται χειρουργική αντιμετώπιση, δείτε το άρθρο Αιμορροΐδες 3ου και 4ου βαθμού: πότε χρειάζεται χειρουργείο;
Μεθοδολογία αιμορροϊδεκτομής
Η βασική και διαχρονική μέθοδος αιμορροϊδεκτομής είναι και η αιμορροϊδεκτομή κατά Milligan-Morgan, η οποία και συντελείται με τα ακόλουθα βήματα:
- Αναγνώριση των αιμορροϊικών όζων (οι οποίοι και εμφανίζονται σχεδόν πάντα στην 4η, 7η και 11η ώρα σε γυναικολογική θέση).
- Καθορισμός των σημείων εκτομής αφήνοντας πάντα πρωκτικό δέρμα ανάμεσα στα σημεία αφαίρεσης, για να μην υπάρξει αργότερα στένωση!
- Απολίνωση των κυρίων αιμορροϊδικών αγγείων συνήθως με ραφές (άνωθεν της οδοντωτής γραμμής)*
- Εκτομή των όζων. Η εκτομή μπορεί να πραγματοποιηθεί με συμβατικά ή σύγχρονα ενεργειακά εργαλεία, όπως συσκευές υπερήχων ή άλλες τεχνικές αιμόστασης και διατομής. Ορισμένα ενεργειακά εργαλεία έχουν συσχετιστεί με μικρότερο μετεγχειρητικό πόνο και ταχύτερη επάνοδο σε σύγκριση με ορισμένες συμβατικές τεχνικές, χωρίς όμως αυτό να σημαίνει ότι η εκτομική αιμορροϊδεκτομή είναι ανώδυνη.
- Επιτέλεση μερικής πλαγίας έσω σφιγκτηροτομής, προς λύση του σπασμού του υπετροφικού έσω σφιγκτήρα (οπου κριθεί αναγκαίο)**, και …
- Αφαίρεση – νεαροποίηση της ραγάδος όταν υπάρχει.
*Πάνω από την οδοντωτή γραμμή επικρατεί σπλαχνική αισθητική νεύρωση, ενώ κάτω από αυτήν η περιοχή έχει σωματική νεύρωση και είναι ιδιαίτερα ευαίσθητη στον πόνο, την αφή και τη θερμοκρασία. Η ανατομική αυτή διαφορά έχει σημαντική πρακτική σημασία στην επιλογή και εκτέλεση των τεχνικών.
**Η πλάγια έσω σφιγκτηροτομή (LIS) δεν αποτελεί τυπικό ή απαραίτητο μέρος της αιμορροϊδεκτομής. Μπορεί να εξεταστεί ξεχωριστά σε επιλεγμένους ασθενείς, για παράδειγμα όταν συνυπάρχει χρόνια ραγάδα πρωκτού με κατάλληλη ένδειξη. Η απόφαση πρέπει να εξατομικεύεται, καθώς η διατομή μέρους του έσω σφιγκτήρα μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο διαταραχών της εγκράτειας σε ορισμένους ασθενείς.
Ανοικτή και κλειστή αιμορροϊδεκτομή: Milligan–Morgan και Ferguson
Η εκτομική αιμορροϊδεκτομή μπορεί να πραγματοποιηθεί με ανοικτή τεχνική, όπως η Milligan–Morgan, κατά την οποία τα χειρουργικά τραύματα παραμένουν ανοικτά για επούλωση, ή με κλειστή τεχνική Ferguson, όπου τα τραύματα συγκλείονται με ράμματα. Και οι δύο τεχνικές είναι αποτελεσματικές. Η επιλογή εξαρτάται από την ανατομία, την έκταση της νόσου και την προτίμηση και εμπειρία του χειρουργού. Σύμφωνα με συγκριτικά δεδομένα, η κλειστή τεχνική μπορεί να συνοδεύεται από μικρότερο μετεγχειρητικό πόνο, ταχύτερη επούλωση και μικρότερο κίνδυνο αιμορραγίας, χωρίς ουσιαστική διαφορά στην υποτροπή.
Μετεγχειρητική πορεία
Μετά την αιμορροϊδεκτομή αναμένεται πόνος ή ενόχληση, ιδιαίτερα κατά τις πρώτες κενώσεις. Η ένταση και η διάρκεια διαφέρουν ανάλογα με την έκταση της επέμβασης, την τεχνική και τα χαρακτηριστικά του ασθενούς.
Η μετεγχειρητική φροντίδα περιλαμβάνει εξατομικευμένη αναλγησία, επαρκή πρόσληψη υγρών, διατήρηση μαλακών κενώσεων με κατάλληλη διατροφή ή μαλακτικά κοπράνων όταν χρειάζονται, αποφυγή έντονης προσπάθειας και σταδιακή κινητοποίηση. Η προεγχειρητική προετοιμασία και οι ειδικές διατροφικές οδηγίες καθορίζονται από τον χειρουργό και δεν είναι ίδιες για όλους.
Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές της αιμορροϊδεκτομής;
Οι συχνότερες πρώιμες ενοχλήσεις μετά την αιμορροϊδεκτομή είναι ο πόνος, η μικρή αιμορραγία και η παροδική δυσκολία στην ούρηση. Στις μεγάλες σειρές ασθενών, σημαντική μετεγχειρητική αιμορραγία αναφέρεται περίπου στο 1%–2%, ενώ η επίσχεση ούρων μπορεί να εμφανιστεί στο 1%–15%.
Λιγότερο συχνά μπορεί να παρουσιαστούν λοίμωξη ή καθυστερημένη επούλωση. Στις σπάνιες απώτερες επιπλοκές περιλαμβάνονται η στένωση του πρωκτικού σωλήνα και η μεταβολή της εγκράτειας. Ο κίνδυνος επηρεάζεται από την έκταση της επέμβασης, την προϋπάρχουσα λειτουργία των σφιγκτήρων και τυχόν πρόσθετους χειρισμούς.
Έντονη ή επίμονη αιμορραγία, πυρετός, πόνος που επιδεινώνεται ή αδυναμία ούρησης απαιτούν άμεση επικοινωνία με τον χειρουργό.
Θρόμβωση αιμορροΐδων – Αιμορροϊδική κρίση
Η θρόμβωση και η αιμορροϊδική κρίση, αποτελεί εξαιρετικά επώδυνη και θορυβώδη επιπλοκή, η οποία συμβαίνει κυρίως σαν αποτέλεσμα συνδυασμό προϋπάρχουσας αιμορροϊδικής νόσου με κάποιο προκλητικό παράγοντα όπως:
- οξύ στρές,
- δυσκοιλιότητα ή διαρροϊκό σύνδρομο,
- κατανάλωση αλκοόλ,
- κατανάλωση καυτερών εδεσμάτων κλπ,
- εγκυμοσύνη.
Η αντιμετώπιση είναι κατ’ αρχήν συντηρητική με συνδυασμό:
- αναλγητικών – αντιφλεγμονωδών φαρμάκων,
- λιπαντικών του εντέρου,
- φάρμακα μείωσης της φλεβικής στάσης (πχ Daflon),
- και ειδική διατροφή και ανάπαυση.
Η αντιμετώπιση της οξείας αιμορροϊδικής θρόμβωσης εξατομικεύεται ανάλογα με το είδος της θρόμβωσης, την ένταση και τη διάρκεια των συμπτωμάτων και την κλινική εικόνα. Πολλοί ασθενείς αντιμετωπίζονται συντηρητικά με αναλγησία, ρύθμιση των κενώσεων και τοπική φροντίδα. Σε επιλεγμένους ασθενείς με πολύ έντονο πόνο από θρομβωμένη εξωτερική αιμορροΐδα μπορεί να εξεταστεί πρώιμη χειρουργική εκτομή. Σε σοβαρή πρόπτωση ή στραγγαλισμό εσωτερικών αιμορροΐδων η θεραπεία καθορίζεται από την κλινική βαρύτητα και την παρουσία επιπλοκών.
Η θρόμβωση αποτελεί ιδιαίτερη κλινική κατάσταση και η αντιμετώπισή της εξαρτάται από την ένταση και τη διάρκεια των συμπτωμάτων. Διαβάστε αναλυτικά: Θρόμβωση αιμορροΐδων: συμπτώματα και αντιμετώπιση
Συμπέρασμα
Η εκτομική αιμορροϊδεκτομή αποτελεί μία από τις αποτελεσματικότερες θεραπευτικές επιλογές για επιλεγμένους ασθενείς με προχωρημένη, συνδυασμένη, επιπλεγμένη ή υποτροπιάζουσα αιμορροϊδοπάθεια. Καμία μέθοδος δεν είναι κατάλληλη για όλους ούτε εξαλείφει πλήρως την πιθανότητα υποτροπής ή επιπλοκών.
- FAQ – Συχνές Ερωτήσεις
1. Τι είναι η αιμορροϊδεκτομή και πότε χρειάζεται;
Η αιμορροϊδεκτομή είναι η χειρουργική αφαίρεση των παθολογικών αιμορροΐδων. Ενδείκνυται σε αιμορροΐδες 3ου–4ου βαθμού, σε συχνά επεισόδια αιμορραγίας ή θρόμβωσης και όταν η συντηρητική αγωγή δεν προσφέρει σταθερή ανακούφιση.
2. Πονάει η επέμβαση αιμορροϊδεκτομής;
Η επέμβαση γίνεται υπό γενική ή περιοχική αναισθησία και δεν προκαλεί πόνο κατά τη διάρκειά της. Μετά το χειρουργείο μπορεί να υπάρχει ενόχληση, η οποία ελέγχεται αποτελεσματικά με σύγχρονα παυσίπονα και σωστή φροντίδα της περιοχής.
3. Πόσο διαρκεί η αιμορροϊδεκτομή και πόσες μέρες νοσηλείας χρειάζονται;
Η επέμβαση συνήθως διαρκεί 30–60 λεπτά, ανάλογα με τον αριθμό και τον βαθμό των αιμορροΐδων. Στις περισσότερες περιπτώσεις ο ασθενής επιστρέφει στο σπίτι την ίδια ημέρα ή απαιτείται μία μόνο διανυκτέρευση στο νοσοκομείο.
4. Πότε μπορώ να επιστρέψω στην εργασία και στις δραστηριότητές μου;
Ο χρόνος επιστροφής εξαρτάται από την έκταση της επέμβασης, τον μετεγχειρητικό πόνο και το είδος της εργασίας. Ορισμένοι ασθενείς επιστρέφουν σε ελαφρές ή καθιστικές δραστηριότητες μέσα σε μία έως δύο εβδομάδες, ενώ η πλήρης επάνοδος και η βαριά σωματική δραστηριότητα μπορεί να χρειαστούν περισσότερο χρόνο. Οι εξατομικευμένες οδηγίες του χειρουργού υπερισχύουν.
5. Ποιες είναι οι πιθανές επιπλοκές της αιμορροϊδεκτομής;
Όπως σε κάθε χειρουργική επέμβαση, υπάρχει μικρός κίνδυνος αιμορραγίας, λοίμωξης ή καθυστερημένης επούλωσης. Σπανιότερα μπορεί να εμφανιστούν στένωση ή διαταραχές σύγκλεισης του σφιγκτήρα. Με σωστό σχεδιασμό και έμπειρο χειρουργό οι επιπλοκές είναι σπάνιες.
Επιστημονικές πηγές
Hawkins AT, et al. The American Society of Colon and Rectal Surgeons Clinical Practice Guidelines for the Management of Hemorrhoids. Diseases of the Colon & Rectum. 2024.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/38294832/
American Society of Colon and Rectal Surgeons. Management of Hemorrhoids – Clinical Practice Guideline 2024.
https://www.ascrsu.com/ascrs/view/ASCRS-Toolkit/2851101/all/Management_of_Hemorrhoids__2024_
van Tol RR, et al. European Society of ColoProctology guideline for haemorrhoidal disease. Colorectal Disease. 2020.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/32067353/
Wang WG, et al. Effect of lateral internal sphincterotomy in patients undergoing excisional hemorrhoidectomy: systematic review and meta-analysis. Medicine. 2018.
https://pubmed.ncbi.nlm.nih.gov/30095654/
Τελευταία ιατρική επιμέλεια: 25/08/2026 από τον Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης, MD, PhD
