Ο Πόνος μετά από επέμβαση βουβωνοκήλης είναι συχνός τις πρώτες ημέρες και συνήθως μειώνεται σταδιακά. Η ένταση, η διάρκεια και ο “τύπος” πόνου μπορεί να διαφέρουν ανάμεσα στην ανοικτή και τη λαπαροσκοπική/ρομποτική επέμβαση. Όταν ο πόνος επιμένει ή έχει νευροπαθητικά χαρακτηριστικά (κάψιμο/ηλεκτρισμός), χρειάζεται στοχευμένος έλεγχος.
Δείτε ειδικά για την βουβωνοκήλη στο άρθρο μου.
Τι θεωρείται φυσιολογικό μετά το χειρουργείο (και πόσο κρατάει)
- 0–7 ημέρες: ενόχληση στο τραύμα/βουβωνική χώρα, “τράβηγμα” στην κίνηση, ευαισθησία σε βήχα/φτέρνισμα.
- 2–6 εβδομάδες: σταδιακή βελτίωση. Μπορεί να παραμένει ήπιο “βάρος” ή ενόχληση με έντονη δραστηριότητα.
- >3 μήνες: αν ο πόνος επιμένει ή επανέρχεται και επηρεάζει την καθημερινότητα, μιλάμε για χρόνιο μετεγχειρητικό πόνο (CPIP).
Ανοικτή (κλασική) αποκατάσταση — πού “πονάει” συνήθως και ποια νεύρα μπορεί να εμπλακούν
Στην ανοικτή αποκατάσταση (π.χ. τύπου Lichtenstein) γίνεται προσπέλαση από την πρόσθια πλευρά της βουβωνικής χώρας. Ο πόνος τις πρώτες ημέρες σχετίζεται με την τομή/ιστούς, αλλά ένα μέρος των επίμονων ενοχλημάτων μπορεί να είναι νευροπαθητικό (ερεθισμός/παγίδευση νεύρου).
Τα 3 βασικά νεύρα που συζητάμε στην ανοικτή επέμβαση
Οι διεθνείς οδηγίες και η βιβλιογραφία τονίζουν τη σημασία αναγνώρισης και προσεκτικού χειρισμού των νεύρων για μείωση του κινδύνου χρόνιου πόνου.
- Λαγονοβουβωνικό νεύρο (ilioinguinal)
- Λαγονοϋπογάστριο νεύρο (iliohypogastric)
- Γεννητικός κλάδος του μηρογεννητικού (genital branch of genitofemoral)
Πώς “μοιάζει” ο νευροπαθητικός πόνος μετά από ανοικτή επέμβαση
- Κάψιμο, “ηλεκτρισμός”, τσιμπήματα
- Μούδιασμα/υπερευαισθησία γύρω από ουλή ή προς όσχεο/έσω μηρό
- Πόνος που επιδεινώνεται με συγκεκριμένη κίνηση ή με πίεση από ρούχα/ζώνη
Τι άλλο μπορεί να πονάει μετά από ανοικτή αποκατάσταση
- Αιμάτωμα/ορομάτωμα (πρήξιμο, τάση, ευαισθησία)
- Φλεγμονή/λοίμωξη τραύματος (ερυθρότητα, θερμότητα, έκκριση, πυρετός)
- Υποτροπή/νέα κήλη (διόγκωση που “βγαίνει” στην ορθοστασία/βήχα)
Λαπαροσκοπική ή ρομποτική αποκατάσταση — τι αλλάζει στον πόνο και ποια νεύρα κινδυνεύουν
Η λαπαροσκοπική/ρομποτική αποκατάσταση γίνεται από την οπίσθια (προπεριτοναϊκή) πλευρά. Γενικά, σε επίπεδο πληθυσμού, ο κίνδυνος χρόνιου πόνου τείνει να είναι χαμηλότερος σε ενδοσκοπικές τεχνικές σε σύγκριση με ανοικτές, σύμφωνα με οδηγίες/ανασκοπήσεις.
Τα “νεύρα της οπίσθιας προσπέλασης” — το γνωστό «triangle of pain»
Στη λαπαροσκοπική/ρομποτική, ιδιαίτερη προσοχή δίνεται στην περιοχή που περιγράφεται ως “triangle of pain”, όπου διέρχονται νεύρα που δεν θέλουμε να τραυματίσουμε ή να εγκλωβίσουμε με καθήλωση (tacks).
Νεύρα που αναφέρονται κλασικά στην περιοχή αυτή:
- Πλάγιο μηροδερματικό (lateral femoral cutaneous nerve)
- Μηριαίος κλάδος του μηρογεννητικού (femoral branch of genitofemoral nerve)
- Μηριαίο νεύρο (femoral nerve)
Πώς “μοιάζει” ο νευροπαθητικός πόνος μετά από λαπαροσκοπική/ρομποτική
- Πόνος/κάψιμο που “τραβάει” προς έξω μηρό (συχνά σχετίζεται με πλάγιο μηροδερματικό)
- Πόνος/αιμωδίες στην πρόσθια επιφάνεια μηρού ή έντονη ευαισθησία σε συγκεκριμένες κινήσεις
- Σπανιότερα, έντονος πόνος με κινητικό περιορισμό (θέλει άμεση εκτίμηση)
Τι άλλο μπορεί να προκαλέσει πόνο σε λαπαροσκοπική/ρομποτική
- Πόνος από τα trocar (στις μικρές οπές)
- Ορομάτωμα/αιμάτωμα στη βουβωνική χώρα
- Υποτροπή/επιμένουσα κήλη (ιδίως αν υπάρχει ξανά διόγκωση)
Ανοικτή vs Λαπαροσκοπική/Ρομποτική — πρακτικά τι να περιμένω (συνοπτικά)
Ανοικτή (πρόσθια):
- Πιο “τοπικός” πόνος στην τομή τις πρώτες ημέρες
- Νεύρα-κλειδιά: ilioinguinal, iliohypogastric, genital branch of genitofemoral
Λαπαροσκοπική/Ρομποτική (οπίσθια):
- Συχνά ταχύτερη επιστροφή σε δραστηριότητες και, συνολικά, χαμηλότερος κίνδυνος χρόνιου πόνου σε σχέση με ανοικτές τεχνικές σε πολλές μελέτες/οδηγίες
- Νεύρα-κλειδιά (triangle of pain): lateral femoral cutaneous, femoral branch of genitofemoral, femoral nerve
Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε άμεσα (red flags)
Επικοινωνήστε άμεσα/επανεξεταστείτε όταν υπάρχει:
- πόνος που αυξάνει αντί να μειώνεται
- πυρετός, ρίγος, κακουχία
- έντονη ερυθρότητα/θερμότητα ή έκκριση από το τραύμα
- μεγάλη/ταχέως αυξανόμενη διόγκωση (αιμάτωμα/ορομάτωμα)
- νέα διόγκωση που δεν ανατάσσεται ή συνοδεύεται από ναυτία/εμέτους
Τι κάνουμε όταν ο πόνος επιμένει (αλγόριθμος)
0–6 εβδομάδες
- Αναλγησία (συνήθως παρακεταμόλη ± ΜΣΑΦ αν επιτρέπονται) και προοδευτική κινητοποίηση
- Παρακολούθηση: ο πόνος πρέπει να έχει σταθερή τάση βελτίωσης
6 εβδομάδες – 3 μήνες
- Κλινική εξέταση: αποκλεισμός υποτροπής/οροματώματος/λοίμωξης
- Αν ο πόνος είναι “νευρικός” (κάψιμο/ηλεκτρισμός), γίνεται στοχευμένη αξιολόγηση
>3 μήνες (CPIP)
- Δομημένη προσέγγιση (συχνά και με ομάδα πόνου): φαρμακευτικά/παρεμβατικά μέτρα, blocks όπου ενδείκνυται, και σπανιότερα χειρουργική αντιμετώπιση σε αυστηρά επιλεγμένους.
Μικρή βιβλιογραφία (για τεκμηρίωση στη σελίδα)
- Update of the international HerniaSurge guidelines (2023).
- European Hernia Society guidelines (2009) – χρόνιος πόνος/συγκρίσεις τεχνικών.
- Consensus για πρόληψη/διαχείριση χρόνιου βουβωνικού πόνου και σύσταση αναγνώρισης των 3 νεύρων στην ανοικτή επέμβαση.
- Triangle of pain και νεύρα σε λαπαροσκοπική αποκατάσταση.
FAQ – Συχνές ερωτήσεις
1) Πόσο πόνο είναι φυσιολογικό να έχω μετά από επέμβαση βουβωνοκήλης;
Τις πρώτες ημέρες είναι αναμενόμενος πόνος/ενόχληση και “τράβηγμα”, που σταδιακά μειώνεται μέσα σε 2–6 εβδομάδες. Αν ο πόνος δεν βελτιώνεται ή χειροτερεύει, χρειάζεται επανεκτίμηση.
2) Διαφέρει ο πόνος στην ανοικτή σε σχέση με τη λαπαροσκοπική/ρομποτική;
Ναι. Στην ανοικτή ο πόνος συνδέεται συχνότερα με την τομή και τους πρόσθιους ιστούς, ενώ στη λαπαροσκοπική/ρομποτική μπορεί να σχετίζεται με τα trocar ή με ερεθισμό νεύρων της προπεριτοναϊκής περιοχής. Η κλινική εικόνα και η διάρκεια καθοδηγούν τον έλεγχο.
3) Ποια νεύρα μπορεί να “θιγούν” και τι συμπτώματα δίνουν;
Ανοικτή (πρόσθια): λαγονοβουβωνικό, λαγονοϋπογάστριο, γεννητικός κλάδος του μηρογεννητικού.
Λαπαροσκοπική/ρομποτική (οπίσθια): πλάγιο μηροδερματικό, μηριαίος κλάδος του μηρογεννητικού, σπανιότερα μηριαίο νεύρο.
Νευροπαθητικός πόνος μοιάζει με “κάψιμο/ηλεκτρισμό”, μούδιασμα ή υπερευαισθησία και μπορεί να αντανακλά σε μηρό/όσχεο.
4) Πότε πρέπει να επικοινωνήσω άμεσα με τον χειρουργό;
Άμεσα όταν υπάρχει πυρετός, ερυθρότητα/θερμότητα ή έκκριση από το τραύμα, απότομη επιδείνωση πόνου, μεγάλο/ταχέως αυξανόμενο πρήξιμο, ή νέα διόγκωση που δεν ανατάσσεται (ιδίως με ναυτία/εμέτους).
5) Αν ο πόνος κρατάει πάνω από 3 μήνες, τι σημαίνει και τι κάνουμε;
Πιθανός χρόνιος μετεγχειρητικός πόνος (CPIP). Χρειάζεται δομημένος έλεγχος για υποτροπή/ορομάτωμα/φλεγμονή και εκτίμηση αν ο πόνος είναι νευροπαθητικός. Η αντιμετώπιση ξεκινά συντηρητικά και εξατομικεύεται· επεμβατικές λύσεις εξετάζονται μόνο σε επιλεγμένες περιπτώσεις.
Τελευταία ιατρική επιμέλεια: 22/01/2026 από τον Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης, MD, PhD
