Κιρσοκήλη: συμπτώματα, διάγνωση και λαπαροσκοπική αντιμετώπιση

Η Κιρσοκήλη είναι η διάταση των φλεβών του σπερματικού τόνου, δηλαδή των φλεβών που απομακρύνουν το αίμα από τον όρχι. Εμφανίζεται συχνότερα στην αριστερή πλευρά και μπορεί να είναι ασυμπτωματική ή να προκαλεί βάρος, τράβηγμα ή ήπιο πόνο στο όσχεο, κυρίως μετά από ορθοστασία ή άσκηση. Σε ορισμένους άνδρες μπορεί να σχετίζεται με παθολογικό σπερμοδιάγραμμα και θέμα γονιμότητας.

Δεν χρειάζεται θεραπεία κάθε κιρσοκήλη. Η απόφαση βασίζεται στα συμπτώματα, στην κλινική εξέταση, στο σπερμοδιάγραμμα όταν υπάρχει θέμα γονιμότητας και στη συνολική εικόνα του ασθενούς — όχι μόνο σε ένα υπερηχογραφικό εύρημα.

Τι είναι η κιρσοκήλη

Η κιρσοκήλη είναι η διάταση και ελικοειδής διεύρυνση των φλεβών που βρίσκονται γύρω από τον σπερματικό τόνο και τον όρχι. Με απλά λόγια, πρόκειται για μία κατάσταση που μοιάζει με κιρσούς, αλλά εντοπίζεται στις φλέβες του οσχέου.

Οι φλέβες αυτές φυσιολογικά απομακρύνουν το αίμα από τον όρχι. Όταν η ροή του αίματος δεν γίνεται σωστά, μπορεί να δημιουργηθεί φλεβική στάση, με αποτέλεσμα οι φλέβες να διατείνονται και να γίνονται περισσότερο εμφανείς ή ψηλαφητές.

Η κιρσοκήλη εμφανίζεται συχνότερα στην αριστερή πλευρά, λόγω της ανατομίας της αριστερής σπερματικής φλέβας. Σε κάποιους άνδρες δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα, ενώ σε άλλους μπορεί να προκαλεί βάρος, ενόχληση ή πόνο, κυρίως μετά από ορθοστασία, κόπωση ή άσκηση.

Είναι σημαντικό να διευκρινιστεί ότι η κιρσοκήλη δεν είναι κήλη του κοιλιακού τοιχώματος, όπως η βουβωνοκήλη ή η ομφαλοκήλη. Είναι φλεβική πάθηση και η αντιμετώπισή της αποφασίζεται ανάλογα με τα συμπτώματα, το σπερμοδιάγραμμα, την ηλικία και τους στόχους γονιμότητας του ασθενούς.

Βαθμοί κιρσοκήλης και κλινική ταξινόμηση

Η κλινική ταξινόμηση περιγράφει πόσο εύκολα διαπιστώνεται η κιρσοκήλη κατά την εξέταση:

• Υποκλινική κιρσοκήλη: δεν φαίνεται και δεν ψηλαφάται, αλλά διαπιστώνεται μόνο με απεικονιστικό έλεγχο, συνήθως με Doppler.
• Βαθμός 1: ψηλαφάται μόνο κατά τη δοκιμασία Valsalva.
• Βαθμός 2: ψηλαφάται σε όρθια θέση, χωρίς να είναι εμφανής.
• Βαθμός 3: είναι ορατή και ψηλαφητή σε όρθια θέση.

Ο βαθμός βοηθά στην περιγραφή της κλινικής εικόνας, αλλά δεν αποφασίζει από μόνος του εάν χρειάζεται θεραπεία.

---

Συμπτώματα κιρσοκήλης (vericocele)

Η κιρσοκήλη δεν προκαλεί πάντα συμπτώματα. Πολλοί άνδρες δεν γνωρίζουν ότι έχουν κιρσοκήλη μέχρι να εξεταστούν για άλλο λόγο, όπως πόνο στην περιοχή, αίσθημα βάρους ή διερεύνηση γονιμότητας.

Όταν υπάρχουν συμπτώματα, τα συχνότερα είναι:

• Αίσθημα βάρους ή τραβήγματος στο όσχεο, κυρίως μετά από παρατεταμένη ορθοστασία.
• Ήπιος ή αμβλύς πόνος, ο οποίος μπορεί να επιδεινώνεται μέσα στην ημέρα.
• Ενόχληση μετά από άσκηση ή κόπωση.
• Ψηλαφητή διόγκωση πάνω από τον όρχι, κυρίως σε μεγαλύτερες κιρσοκήλες.
• Διαφορά στο μέγεθος των όρχεων, κυρίως σε εφήβους ή νεαρούς άνδρες.
• Παθολογικό σπερμοδιάγραμμα, όταν η κιρσοκήλη σχετίζεται με διαταραχή της σπερματογένεσης.

Ο πόνος που σχετίζεται με την κιρσοκήλη είναι συνήθως αμβλύς, χρόνιος και επιδεινώνεται με την ορθοστασία ή την κόπωση. Δεν προέρχεται, όμως, κάθε πόνος του οσχέου από κιρσοκήλη.

Ο ξαφνικός, έντονος ή άτυπος πόνος χρειάζεται άμεση ιατρική εκτίμηση, ώστε να αποκλειστούν άλλες αιτίες. Ακόμη και όταν υπάρχει σωστή ένδειξη θεραπείας, δεν μπορεί να δοθεί εγγύηση ότι ο πόνος θα υποχωρήσει πλήρως.

Πώς επηρεάζει η κιρσοκήλη τη γονιμότητα

Η κιρσοκήλη μπορεί να επηρεάσει τη λειτουργία του όρχι και τη διαδικασία παραγωγής σπερματοζωαρίων. Αυτό φαίνεται να σχετίζεται με τη φλεβική στάση, την αύξηση της τοπικής θερμοκρασίας και τις αλλαγές στο περιβάλλον μέσα στο οποίο πραγματοποιείται η σπερματογένεση.

Σε ορισμένους άνδρες, η κιρσοκήλη μπορεί να συνδέεται με:

• Μειωμένο αριθμό σπερματοζωαρίων.
• Μειωμένη κινητικότητα των σπερματοζωαρίων.
• Διαταραχή στη μορφολογία των σπερματοζωαρίων.
• Παθολογικό σπερμοδιάγραμμα.
• Δυσκολία τεκνοποίησης.

Αυτό δεν σημαίνει ότι κάθε άνδρας με κιρσοκήλη έχει πρόβλημα γονιμότητας. Υπάρχουν άνδρες με κιρσοκήλη και φυσιολογικό σπερμοδιάγραμμα, όπως και άνδρες στους οποίους η κιρσοκήλη αποτελεί έναν μόνο από τους παράγοντες που συμβάλλουν στην υπογονιμότητα.

Γι’ αυτό η απόφαση για θεραπεία δεν πρέπει να βασίζεται μόνο στο υπερηχογράφημα. Όταν το βασικό ζήτημα είναι η γονιμότητα, απαιτείται συνολική αξιολόγηση, η οποία περιλαμβάνει ιατρικό και αναπαραγωγικό ιστορικό, κλινική εξέταση, σπερμοδιάγραμμα και, όταν ενδείκνυται, Doppler.

Συνεκτιμώνται επίσης η ηλικία, η διάρκεια της υπογονιμότητας, η αναπαραγωγική κατάσταση της συντρόφου και οι στόχοι του ζευγαριού.

Όταν υπάρχει θέμα γονιμότητας, χρειάζεται προηγούμενη ή παράλληλη αξιολόγηση από ουρολόγο ή ανδρολόγο. Ο Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης αναλαμβάνει τη λαπαροσκοπική χειρουργική αντιμετώπιση όταν έχει τεθεί κατάλληλη ένδειξη.

Σπερμοδιάγραμμα και ανδρολογική αξιολόγηση

Το σπερμοδιάγραμμα αποτελεί βασικό μέρος της αξιολόγησης όταν υπάρχει δυσκολία τεκνοποίησης. Ένα μόνο παθολογικό αποτέλεσμα δεν πρέπει να ερμηνεύεται απομονωμένα, καθώς οι παράμετροι του σπέρματος παρουσιάζουν φυσιολογικές διακυμάνσεις.

Ο ουρολόγος ή ανδρολόγος κρίνει εάν και πότε χρειάζεται επανάληψη της εξέτασης.

Ορμονικές, γενετικές ή άλλες εξετάσεις δεν είναι υποχρεωτικές για κάθε άνδρα με κιρσοκήλη. Ζητούνται στοχευμένα, ανάλογα με το ιστορικό, την κλινική εξέταση και τα ευρήματα του σπερμοδιαγράμματος.

Η θεραπεία της κιρσοκήλης μπορεί να βελτιώσει ορισμένες παραμέτρους του σπέρματος σε κατάλληλα επιλεγμένους άνδρες, αλλά δεν εγγυάται φυσική σύλληψη ή εγκυμοσύνη.

Διάγνωση της κιρσοκήλης (vericocele)

Η φυσική εξέταση αποτελεί τη σημαντικότερη εξέταση για τη διάγνωση μιας κλινικής κιρσοκήλης. Αρχικά επισκοπείται το όσχεο, ώστε να εκτιμηθούν το μέγεθος των όρχεων, η ύπαρξη ορατών κιρσοειδώς διατεταμένων φλεβών και πιθανά άλλα ευρήματα.

Στη συνέχεια ακολουθεί ψηλάφηση των όρχεων και των σπερματικών τόνων, ώστε να διαπιστωθεί εάν υπάρχει ψηλαφητή κιρσοκήλη και να εκτιμηθεί ο βαθμός της. Η εξέταση γίνεται σε ύπτια και σε όρθια θέση, καθώς και κατά τη δοκιμασία Valsalva.

Σε μία κλινικά εμφανή κιρσοκήλη, η σωστή φυσική εξέταση μπορεί να είναι επαρκής για τη διάγνωση και την κλινική ταξινόμηση.

Υπερηχογράφημα και έγχρωμο Doppler

Το υπερηχογράφημα οσχέου μπορεί να δώσει πληροφορίες για το παρέγχυμα και το μέγεθος των όρχεων και να βοηθήσει στην αναζήτηση άλλης παθολογίας.

Το έγχρωμο Doppler είναι ιδιαίτερα χρήσιμο όταν η κλινική εξέταση είναι αμφίβολη, όταν χρειάζονται ακριβείς μετρήσεις ή όταν αξιολογείται πιθανή υποτροπή.

Στο έγχρωμο Doppler αξιολογούνται η διάμετρος των φλεβών και η παρουσία και διάρκεια φλεβικής παλινδρόμησης, κυρίως σε όρθια θέση και κατά τη δοκιμασία Valsalva.

Διάμετρος φλέβας πάνω από 3 mm και παλινδρόμηση μεγαλύτερη από δύο δευτερόλεπτα συσχετίζονται με κλινικά σημαντική κιρσοκήλη. Τα υπερηχογραφικά ευρήματα, όμως, ερμηνεύονται μαζί με την κλινική εξέταση και δεν αποτελούν από μόνα τους ένδειξη επέμβασης.

Τι είναι η υποκλινική κιρσοκήλη

Υποκλινική κιρσοκήλη ονομάζεται εκείνη που δεν φαίνεται και δεν ψηλαφάται, αλλά διαπιστώνεται μόνο απεικονιστικά.

Η παρουσία της στο Doppler δεν σημαίνει αυτομάτως ότι χρειάζεται θεραπεία και συνήθως δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη επέμβασης.

Πότε χρειάζεται πρόσθετη διερεύνηση

Η απομονωμένη δεξιά κιρσοκήλη μπορεί να χρειάζεται προσεκτικότερη διερεύνηση για πιθανή κοιλιακή ή οπισθοπεριτοναϊκή αιτία, ιδιαίτερα όταν:

• εμφανίζεται αιφνίδια,
• είναι μεγάλη,
• δεν υποχωρεί σε ύπτια θέση,
• συνοδεύεται από άτυπα συμπτώματα ή ευρήματα.

Η ανάγκη πρόσθετου ελέγχου καθορίζεται από την κλινική εικόνα. Η αμφοτερόπλευρη κιρσοκήλη δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη σοβαρής υποκείμενης νόσου.

---

---

Πότε χρειάζεται θεραπεία η κιρσοκήλη

Η κιρσοκήλη δεν χρειάζεται πάντοτε θεραπεία. Σε έναν άνδρα χωρίς συμπτώματα, με φυσιολογικό σπερμοδιάγραμμα και χωρίς πρόβλημα γονιμότητας, μπορεί να αρκεί η παρακολούθηση.

Θεραπεία μπορεί να συζητηθεί όταν υπάρχει:

• Επίμονος πόνος ή βάρος στο όσχεο που επηρεάζει την καθημερινότητα, αφού προηγουμένως αξιολογηθούν και άλλες πιθανές αιτίες.
• Κλινικά ψηλαφητή κιρσοκήλη, παθολογικό σπερμοδιάγραμμα και υπογονιμότητα του ζευγαριού, μετά από συνολική αξιολόγηση του άνδρα και της συντρόφου.
• Επίμονη μείωση του μεγέθους ή ασυμμετρία του όρχεως, κυρίως σε εφήβους ή νεαρούς άνδρες και μετά από κατάλληλη ουρολογική εκτίμηση.
• Μεγάλη κλινική κιρσοκήλη με ενοχλήματα.

Η θεραπεία δεν αποτελεί αυτόματη λύση για κάθε κιρσοκήλη. Το φυσιολογικό σπερμοδιάγραμμα και η υποκλινική κιρσοκήλη συνηγορούν συνήθως κατά της επέμβασης για λόγους γονιμότητας.

Η απόφαση πρέπει να είναι εξατομικευμένη και να λαμβάνει υπόψη την κλινική εικόνα, τα ευρήματα, τις προσδοκίες του ασθενούς και τις διαθέσιμες εναλλακτικές επιλογές.

Επιλογές αντιμετώπισης της κιρσοκήλης

Η αντιμετώπιση της κιρσοκήλης εξαρτάται από τα συμπτώματα, το σπερμοδιάγραμμα, την ηλικία, την ανατομία, το ιστορικό και τους στόχους του ασθενούς.

Οι βασικές επιλογές είναι:

• η παρακολούθηση,
• η συντηρητική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων,
• η μικροχειρουργική απολίνωση,
• η λαπαροσκοπική απολίνωση,
• ο ενδοαγγειακός εμβολισμός.

Δεν υπάρχει μία τεχνική που να είναι ιδανική για όλους. Η επιλογή πρέπει να γίνεται με βάση την ένδειξη, την εμπειρία της ιατρικής ομάδας και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης.

Παρακολούθηση

Η παρακολούθηση είναι κατάλληλη για πολλούς ασθενείς με μικρή ή ασυμπτωματική κιρσοκήλη, ειδικά όταν δεν υπάρχει πόνος, δεν υπάρχει θέμα γονιμότητας και το σπερμοδιάγραμμα είναι φυσιολογικό.

Μπορεί να περιλαμβάνει:

• κλινική επανεκτίμηση,
• υπερηχογράφημα όταν υπάρχει ένδειξη,
• επανάληψη του σπερμοδιαγράμματος όταν υπάρχει ενδιαφέρον για τεκνοποίηση και το κρίνει απαραίτητο ο ουρολόγος ή ανδρολόγος,
• παρακολούθηση του μεγέθους των όρχεων, κυρίως σε εφήβους.

Η παρακολούθηση δεν σημαίνει αδιαφορία. Σημαίνει ότι η κιρσοκήλη αξιολογείται με ασφάλεια, χωρίς να γίνεται επέμβαση όταν δεν υπάρχει σαφής ένδειξη.

Συντηρητική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων

Σε ήπια ενοχλήματα μπορεί να βοηθήσουν η αποφυγή δραστηριοτήτων που επιδεινώνουν σταθερά τον πόνο, η υποστήριξη του οσχέου και, όταν είναι ασφαλές για τον συγκεκριμένο ασθενή, απλά αναλγητικά ή αντιφλεγμονώδη μετά από ιατρική οδηγία.

Ο επίμονος ή άτυπος πόνος χρειάζεται επανεκτίμηση και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται επ’ αόριστον ως σύμπτωμα κιρσοκήλης χωρίς να ελεγχθούν άλλες πιθανές αιτίες.

Μικροχειρουργική βουβωνική ή υποβουβωνική απολίνωση

Η μικροχειρουργική αποκατάσταση γίνεται με μικρή τομή και χρήση μεγέθυνσης ή χειρουργικού μικροσκοπίου. Στόχος είναι να απολινωθούν οι παθολογικές φλέβες και να διατηρηθούν σημαντικές δομές, όπως η αρτηρία και τα λεμφαγγεία.

Η μικροχειρουργική βουβωνική ή υποβουβωνική τεχνική χρησιμοποιείται συχνά, ιδιαίτερα όταν η αντιμετώπιση γίνεται στο πλαίσιο υπογονιμότητας. Στις σύγχρονες οδηγίες και συγκριτικές μελέτες εμφανίζει χαμηλά ποσοστά υποτροπής και υδροκήλης, όταν εφαρμόζεται από κατάλληλα εκπαιδευμένη ομάδα.

Λαπαροσκοπική απολίνωση κιρσοκήλης

Η λαπαροσκοπική απολίνωση πραγματοποιείται με γενική αναισθησία και μικρές τομές στην κοιλιά. Ο χειρουργός αναγνωρίζει τις παθολογικές σπερματικές φλέβες και τις απολινώνει, ώστε να διακοπεί η φλεβική παλινδρόμηση.

Η μέθοδος μπορεί να εξεταστεί σε κατάλληλα επιλεγμένες περιπτώσεις και παρουσιάζει πρακτικό ενδιαφέρον σε ορισμένες αμφοτερόπλευρες κιρσοκήλες, επειδή επιτρέπει την αντιμετώπιση και των δύο πλευρών από την ίδια προσπέλαση.

Μπορεί επίσης να ενταχθεί στο ίδιο χειρουργικό πλάνο όταν υπάρχει ανεξάρτητη και σαφής ένδειξη για άλλη λαπαροσκοπική επέμβαση. Δεν αποτελεί, όμως, τη μοναδική ή την καλύτερη επιλογή για όλους.

Ο Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης πραγματοποιεί αποκλειστικά τη λαπαροσκοπική χειρουργική αντιμετώπιση της κιρσοκήλης. Δεν πραγματοποιεί μικροχειρουργική απολίνωση ή ενδοαγγειακό εμβολισμό.

Η διάρκεια της νοσηλείας και της ανάρρωσης εξαρτάται από την έκταση της επέμβασης, την πορεία του ασθενούς και το είδος της καθημερινής του δραστηριότητας.

Ενδοαγγειακός εμβολισμός

Ο ενδοαγγειακός εμβολισμός είναι μία εναλλακτική μέθοδος αντιμετώπισης της κιρσοκήλης, η οποία πραγματοποιείται από εξειδικευμένο επεμβατικό ακτινολόγο.

Μέσω αγγειακής προσπέλασης γίνεται αποκλεισμός των παθολογικών φλεβών, ώστε να διακοπεί η φλεβική παλινδρόμηση.

Μπορεί να είναι χρήσιμος σε ορισμένους ασθενείς, ιδιαίτερα όταν υπάρχει υποτροπή μετά από προηγούμενη επέμβαση ή όταν η ανατομία είναι κατάλληλη. Δεν αποτελεί, όμως, την κατάλληλη επιλογή για όλους.

Μετά τη θεραπεία και παρακολούθηση του σπερμοδιαγράμματος

Όταν η κιρσοκήλη αντιμετωπίζεται στο πλαίσιο διερεύνησης γονιμότητας, ο χρόνος επανάληψης του σπερμοδιαγράμματος καθορίζεται από τον ουρολόγο ή ανδρολόγο, με βάση το αρχικό αποτέλεσμα και το συνολικό αναπαραγωγικό πλάνο.

Τυχόν αλλαγές δεν αξιολογούνται αμέσως, επειδή η παραγωγή νέων σπερματοζωαρίων απαιτεί χρόνο.

Η πιθανή βελτίωση των παραμέτρων του σπέρματος δεν είναι ίδια σε όλους και δεν εγγυάται εγκυμοσύνη. Η παρακολούθηση πρέπει να λαμβάνει υπόψη:

• την ηλικία και την αναπαραγωγική κατάσταση της συντρόφου,
• τη διάρκεια της υπογονιμότητας,
• τα αρχικά ευρήματα του σπερμοδιαγράμματος,
• το ενδεχόμενο υποβοηθούμενης αναπαραγωγής.

Με αυτόν τον τρόπο αποφεύγονται αδικαιολόγητες καθυστερήσεις στο συνολικό αναπαραγωγικό πλάνο του ζευγαριού.

FAQ – Συχνές Ερωτήσεις

Τι είναι η κιρσοκήλη;

Η κιρσοκήλη είναι η διάταση των φλεβών του σπερματικού τόνου, δηλαδή των φλεβών που απομακρύνουν το αίμα από τον όρχι. Εμφανίζεται συχνότερα αριστερά και μπορεί να είναι ασυμπτωματική ή να προκαλεί βάρος, ενόχληση ή πόνο.

Ποια συμπτώματα προκαλεί η κιρσοκήλη;

Μπορεί να προκαλεί αίσθημα βάρους, τράβηγμα ή αμβλύ πόνο στο όσχεο, κυρίως μετά από ορθοστασία, άσκηση ή κόπωση. Σε αρκετούς άνδρες δεν προκαλεί κανένα σύμπτωμα.

Είναι επικίνδυνη η κιρσοκήλη;

Συνήθως δεν αποτελεί επείγουσα ή επικίνδυνη κατάσταση. Χρειάζεται, όμως, ιατρική αξιολόγηση όταν υπάρχει πόνος, διαφορά στο μέγεθος των όρχεων ή θέμα γονιμότητας. Ο ξαφνικός και έντονος πόνος στον όρχι δεν πρέπει να αποδίδεται αυτόματα σε κιρσοκήλη και απαιτεί άμεση εκτίμηση.

Επηρεάζει η κιρσοκήλη τη γονιμότητα;

Σε ορισμένους άνδρες μπορεί να σχετίζεται με παθολογικές παραμέτρους του σπέρματος. Δεν είναι, όμως, η μοναδική αιτία υπογονιμότητας και πολλοί άνδρες με κιρσοκήλη έχουν φυσιολογικό σπερμοδιάγραμμα.

Χρειάζεται θεραπεία κάθε κιρσοκήλη;

Όχι. Όταν δεν υπάρχουν συμπτώματα, το σπερμοδιάγραμμα είναι φυσιολογικό και δεν υπάρχει άλλο κλινικό ζήτημα, συχνά αρκεί η παρακολούθηση. Η απόφαση δεν βασίζεται μόνο στο υπερηχογράφημα.

Πώς γίνεται η διάγνωση της κιρσοκήλης;

Η διάγνωση βασίζεται κυρίως στην κλινική εξέταση σε όρθια και ύπτια θέση και κατά τη δοκιμασία Valsalva. Το έγχρωμο Doppler χρησιμοποιείται όταν η εξέταση είναι αμφίβολη, όταν χρειάζονται ακριβείς μετρήσεις ή σε ειδικές περιπτώσεις.

Τι σημαίνει υποκλινική κιρσοκήλη;

Υποκλινική είναι η κιρσοκήλη που δεν φαίνεται και δεν ψηλαφάται, αλλά διαπιστώνεται μόνο σε απεικονιστικό έλεγχο. Συνήθως δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη επέμβασης.

Πότε χρειάζεται σπερμοδιάγραμμα;

Σπερμοδιάγραμμα χρειάζεται κυρίως όταν υπάρχει δυσκολία τεκνοποίησης ή όταν η γονιμότητα αποτελεί μέρος της κλινικής απόφασης. Ο ουρολόγος ή ανδρολόγος κρίνει εάν χρειάζεται επανάληψη της εξέτασης ή πρόσθετος έλεγχος.

Μπορεί η κιρσοκήλη να προκαλέσει πόνο;

Ναι, συνήθως προκαλεί αμβλύ πόνο ή αίσθημα βάρους που επιδεινώνεται με την ορθοστασία και την κόπωση. Δεν προέρχεται, όμως, κάθε πόνος του οσχέου από κιρσοκήλη και η θεραπεία δεν εγγυάται πλήρη υποχώρηση του πόνου.

Ποιες είναι οι επιλογές αντιμετώπισης της κιρσοκήλης;

Οι επιλογές περιλαμβάνουν παρακολούθηση, συντηρητική αντιμετώπιση των συμπτωμάτων, μικροχειρουργική απολίνωση, λαπαροσκοπική απολίνωση και ενδοαγγειακό εμβολισμό. Η κατάλληλη επιλογή εξαρτάται από την ένδειξη και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε περίπτωσης.

---

Γεώργιος Σάμπαλης, MD — Γενικός Χειρουργός, Διευθυντής Γενικής, Λαπαροσκοπικής & Ρομποτικής Χειρουργικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών· Πρόεδρος ΕΕΕΧ (2023–2025). Έχει πολυετή εμπειρία σε ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές κοιλίας και ιδιαίτερη ενασχόληση με τη λαπαροσκοπική απολίνωση κιρσοκήλης. Χρησιμοποιεί πρωτόκολλα artery/lymphatic-sparing και τυποποιημένη χαρτογράφηση κλάδων, με στόχο χαμηλά ποσοστά υδροκήλης/υποτροπής και γρήγορη επάνοδο. Η επιλογή τεχνικής γίνεται με σαφή ενημέρωση του ασθενούς και συνεργασία με ουρολόγο όπου ενδείκνυται, σύμφωνα με τα σύγχρονα κριτήρια ένδειξης. Κλείστε ραντεβού για εξατομικευμένο πλάνο θεραπείας.

---