Λαπαροσκοπική επέμβαση κιρσοκήλης

Η λαπαροσκοπική επέμβαση κιρσοκήλης είναι μία ελάχιστα επεμβατική χειρουργική μέθοδος κατά την οποία εντοπίζονται και διακόπτονται οι παθολογικές φλέβες που ευθύνονται για τη φλεβική παλινδρόμηση γύρω από τον όρχι. Πραγματοποιείται με γενική αναισθησία και μικρές τομές στην κοιλιά, μόνο όταν έχει προηγηθεί κατάλληλη κλινική αξιολόγηση και υπάρχει πραγματική ένδειξη επέμβασης.

Ο Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης, MD, PhD, Γενικός Χειρουργός – Λαπαροσκόπος και Ρομποτικός Χειρουργός, πραγματοποιεί τη χειρουργική αντιμετώπιση της κιρσοκήλης αποκλειστικά με λαπαροσκοπική προσπέλαση. Δεν πραγματοποιεί μικροχειρουργική υποβουβωνική αποκατάσταση ή ενδοαγγειακό εμβολισμό. Οι εναλλακτικές μέθοδοι συζητούνται με τον ασθενή, ώστε η επιλογή να γίνεται με πλήρη ενημέρωση και χωρίς να παρουσιάζεται μία τεχνική ως κατάλληλη για όλους.

Η λαπαροσκοπική επέμβαση κιρσοκήλης με μια ματιά

• Σκοπός της επέμβασης: Διακοπή της παθολογικής φλεβικής παλινδρόμησης μέσω απολίνωσης ή διατομής των σπερματικών φλεβών που ευθύνονται για την κιρσοκήλη.
• Αναισθησία: Γενική αναισθησία.
• Προσπέλαση: Μικρές τομές στην κοιλιά και χρήση λαπαροσκοπικής κάμερας.
• Μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη κιρσοκήλη: Η μέθοδος μπορεί να εφαρμοστεί στη μία ή και στις δύο πλευρές, όταν υπάρχει αντίστοιχη κλινική ένδειξη.
• Νοσηλεία: Συνήθως σύντομη. Μπορεί να γίνει και σε ημερήσια νοσηλεία.
  Ανάρρωση: Η κινητοποίηση γίνεται σταδιακά και η επιστροφή στις δραστηριότητες εξαρτάται από την πορεία κάθε ασθενούς και τις οδηγίες του χειρουργού.
• Σημαντικό: Δεν χρειάζεται επέμβαση κάθε κιρσοκήλη. Η επιλογή της λαπαροσκοπικής μεθόδου γίνεται μόνο μετά από εξατομικευμένη εκτίμηση των συμπτωμάτων, της κλινικής εξέτασης, του Doppler, της εντόπισης και —όταν υπάρχει θέμα γονιμότητας— του σπερμοδιαγράμματος και της συνολικής αξιολόγησης του ζευγαριού.

Τι είναι η λαπαροσκοπική απολίνωση της κιρσοκήλης;

Η κιρσοκήλη δημιουργείται όταν φλέβες που συμμετέχουν στην απομάκρυνση του αίματος από τον όρχι διατείνονται και εμφανίζουν παλινδρόμηση της ροής. Κατά τη λαπαροσκοπική επέμβαση, ο χειρουργός προσεγγίζει τα σπερματικά αγγεία μέσα από την κοιλιά, αναγνωρίζει τις φλέβες που σχετίζονται με την παθολογική παλινδρόμηση και τις απολινώνει ή τις διατέμνει, ανάλογα με την τεχνική που εφαρμόζεται.

Με αυτόν τον τρόπο, η φλεβική παροχέτευση ανακατευθύνεται προς άλλες φυσιολογικές φλεβικές οδούς. Δεν αφαιρείται ο όρχις και η επέμβαση δεν πραγματοποιείται επάνω στον ίδιο τον όρχι. Η χειρουργική εργασία γίνεται υψηλότερα, στην πορεία των σπερματικών αγγείων.

Ο στόχος δεν είναι απλώς να «εξαφανιστούν οι φλέβες» από την εικόνα του οσχέου. Ουσιαστικός σκοπός είναι να περιοριστεί η παθολογική φλεβική παλινδρόμηση που μπορεί να σχετίζεται με πόνο, βάρος ή, σε επιλεγμένους άνδρες, διαταραχές των παραμέτρων του σπέρματος.

Πότε μπορεί να προταθεί λαπαροσκοπική αντιμετώπιση;

Η παρουσία κιρσοκήλης δεν συνεπάγεται αυτομάτως ανάγκη χειρουργείου. Η συζήτηση για λαπαροσκοπική αντιμετώπιση μπορεί να γίνει σε επιλεγμένες περιπτώσεις, όπως:

• επίμονος πόνος, αίσθημα βάρους ή ενόχληση που μπορεί κλινικά να αποδοθεί στην κιρσοκήλη,
• κλινικά σημαντική και ψηλαφητή κιρσοκήλη,
• κιρσοκήλη που συνδυάζεται με παθολογικό σπερμοδιάγραμμα σε άνδρα που διερευνάται για υπογονιμότητα,
• αμφοτερόπλευρη κλινική κιρσοκήλη, όταν έχει τεθεί ένδειξη αντιμετώπισης και στις δύο πλευρές,
• ορισμένες περιπτώσεις υποτροπής μετά από προηγούμενη θεραπεία,
• ειδικά ανατομικά δεδομένα ή προηγούμενες επεμβάσεις που επηρεάζουν την επιλογή της προσπέλασης.

Όταν το βασικό ζήτημα είναι η γονιμότητα, δεν αρκεί η διαπίστωση μιας κιρσοκήλης στο υπερηχογράφημα. Χρειάζεται προηγούμενη ή παράλληλη αξιολόγηση από ουρολόγο ή ανδρολόγο, με κλινική εξέταση, σπερμοδιάγραμμα και τις εξετάσεις που κρίνονται απαραίτητες. Εξετάζεται επίσης η αναπαραγωγική κατάσταση της συντρόφου και το συνολικό ιστορικό του ζευγαριού, επειδή η κιρσοκήλη δεν είναι η μοναδική πιθανή αιτία υπογονιμότητας.

Πότε δεν χρειάζεται άμεση επέμβαση;

Σε αρκετούς άνδρες η παρακολούθηση είναι ασφαλέστερη και πιο λογική από μία άμεση χειρουργική παρέμβαση. Αυτό μπορεί να ισχύει όταν υπάρχει:

• ασυμπτωματική κιρσοκήλη χωρίς επιβαρυντικά κλινικά ευρήματα,
• φυσιολογικό σπερμοδιάγραμμα, όταν το μοναδικό ερώτημα αφορά τη γονιμότητα,
• υποκλινική κιρσοκήλη που δεν ψηλαφάται και διαπιστώθηκε μόνο σε υπερηχογράφημα,
• ήπια ενόχληση που δεν είναι βέβαιο ότι προέρχεται από την κιρσοκήλη,
• οξύς ή άτυπος πόνος που χρειάζεται διερεύνηση για διαφορετική αιτία,
• ανάγκη να ολοκληρωθεί πρώτα ουρολογικός, ανδρολογικός ή άλλος διαγνωστικός έλεγχος.

Η επέμβαση για πόνο προϋποθέτει προσεκτική αξιολόγηση. Δεν είναι κάθε πόνος στο όσχεο αποτέλεσμα κιρσοκήλης και, όταν η αιτία είναι διαφορετική, η απολίνωση των φλεβών δεν αναμένεται να λύσει το πραγματικό πρόβλημα.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες είναι ιδιαίτερα σαφείς ότι η μη ψηλαφητή, υποκλινική κιρσοκήλη δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται μόνο και μόνο επειδή εμφανίστηκε στο Doppler. Επίσης, όταν διερευνάται υπογονιμότητα, δεν συνιστάται θεραπεία άνδρα με φυσιολογικό σπερμοδιάγραμμα αποκλειστικά λόγω της παρουσίας κιρσοκήλης.

Πώς γίνεται η λαπαροσκοπική επέμβαση;

Η επέμβαση πραγματοποιείται υπό γενική αναισθησία. Μετά την ασφαλή τοποθέτηση του ασθενούς δημιουργούνται μικρές τομές στην κοιλιά, μέσα από τις οποίες εισάγονται η λαπαροσκοπική κάμερα και τα λεπτά χειρουργικά εργαλεία.

Η κάμερα παρέχει μεγέθυνση και άμεση εικόνα της ενδοκοιλιακής ανατομίας. Ο χειρουργός αναγνωρίζει την περιοχή όπου πορεύονται τα σπερματικά αγγεία και διαχωρίζει τις δομές που πρέπει να αντιμετωπιστούν από εκείνες που χρειάζεται να προστατευθούν.

Στη συνέχεια:

1. αναγνωρίζονται οι σπερματικές φλέβες,
2. επιβεβαιώνεται η ανατομία της περιοχής,
3. οι φλέβες που σχετίζονται με την κιρσοκήλη απολινώνονται ή διατέμνονται,
4. διατηρούνται οι σημαντικές ανατομικές δομές σύμφωνα με τη συγκεκριμένη χειρουργική παραλλαγή,
5. ελέγχεται η περιοχή για αιμορραγία ή άλλο άμεσο πρόβλημα,
6. αφαιρούνται τα εργαλεία και κλείνονται οι μικρές τομές.

Οι παραπάνω τεχνικές λεπτομέρειες έχουν ουσιαστική σημασία, επειδή η προστασία των λεμφαγγείων και της αρτηριακής αιμάτωσης μπορεί να επηρεάζει το προφίλ των μετεγχειρητικών επιπλοκών. Η πραγματική τεχνική πρέπει επομένως να περιγράφεται όπως ακριβώς εφαρμόζεται και όχι να υποτίθεται από γενικά βιβλιογραφικά δεδομένα.

Αμφοτερόπλευρη κιρσοκήλη

Σε αμφοτερόπλευρη κιρσοκήλη, η λαπαροσκοπική προσπέλαση επιτρέπει στον χειρουργό να αναγνωρίσει και να αντιμετωπίσει τα σπερματικά αγγεία και των δύο πλευρών μέσα από την ίδια ενδοκοιλιακή προσπέλαση.

Αυτό μπορεί να παρουσιάζει πρακτικό ενδιαφέρον όταν έχει επιβεβαιωθεί ότι υπάρχει κλινικά σημαντική κιρσοκήλη και στις δύο πλευρές και ότι συντρέχει λόγος θεραπείας. Δεν σημαίνει, όμως, ότι κάθε υπερηχογραφική ένδειξη αμφοτερόπλευρης φλεβικής διάτασης πρέπει να χειρουργείται.

Η απόφαση πρέπει να βασίζεται στην κλινική εξέταση, στον βαθμό της κιρσοκήλης, στα συμπτώματα, στο Doppler και —όταν το θέμα είναι η γονιμότητα— στο σπερμοδιάγραμμα και στη συνολική ανδρολογική αξιολόγηση. Η δυνατότητα αντιμετώπισης και των δύο πλευρών από την ίδια πρόσβαση αποτελεί ένα πιθανό πρακτικό πλεονέκτημα, όχι απόδειξη ότι η λαπαροσκόπηση είναι η μοναδική ή η καλύτερη επιλογή για κάθε αμφοτερόπλευρη κιρσοκήλη.

Λαπαροσκοπική ή μικροχειρουργική επέμβαση;

Υπάρχουν διαφορετικές αναγνωρισμένες μέθοδοι αντιμετώπισης της κιρσοκήλης:

• μικροχειρουργική βουβωνική ή υποβουβωνική απολίνωση,
• λαπαροσκοπική απολίνωση,
• ανοικτή υψηλή απολίνωση,
• ενδοαγγειακός εμβολισμός ή σκληροθεραπεία.

Η μικροχειρουργική υποβουβωνική τεχνική χρησιμοποιείται ευρέως στην ανδρολογική χειρουργική. Η χρήση χειρουργικού μικροσκοπίου επιτρέπει λεπτομερή αναγνώριση των φλεβών, της αρτηρίας και των λεμφαγγείων. Οι EAU Guidelines και αρκετές μετα-αναλύσεις αναφέρουν χαμηλότερα ποσοστά υποτροπής και υδροκήλης με τη μικροχειρουργική συγκριτικά με τις μη μικροχειρουργικές τεχνικές. Παράλληλα, οι ίδιες οδηγίες επισημαίνουν ότι δεν υπάρχουν μεγάλα, υψηλής ποιότητας τυχαιοποιημένα δεδομένα που να απαντούν οριστικά σε κάθε σύγκριση μεταξύ των διαθέσιμων τεχνικών.

Η λαπαροσκοπική απολίνωση παραμένει αναγνωρισμένη χειρουργική επιλογή. Προσφέρει ενδοκοιλιακή οπτική της ανατομίας και τη δυνατότητα αντιμετώπισης και των δύο πλευρών μέσω της ίδιας προσπέλασης. Το προφίλ υποτροπής και υδροκήλης εξαρτάται σημαντικά από τη χειρουργική παραλλαγή, τη διατήρηση των λεμφαγγείων, την αναγνώριση των αγγείων και την εμπειρία της χειρουργικής ομάδας.

Ο Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης πραγματοποιεί αποκλειστικά τη λαπαροσκοπική τεχνική. Ο ασθενής πρέπει, ωστόσο, να γνωρίζει πριν αποφασίσει ότι υπάρχουν και άλλες μέθοδοι, οι οποίες μπορεί να είναι περισσότερο κατάλληλες για διαφορετικά κλινικά ή αναπαραγωγικά δεδομένα.

Πιθανά πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής προσπέλασης

Σε κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς, τα πιθανά πλεονεκτήματα της λαπαροσκοπικής προσπέλασης μπορεί να περιλαμβάνουν:

• μικρές τομές στην κοιλιά,
• μεγέθυνση και άμεση οπτική αναγνώριση της ενδοκοιλιακής ανατομίας,
• δυνατότητα ελέγχου της δεξιάς και της αριστερής πλευράς από την ίδια προσπέλαση,
• πρακτική εφαρμογή σε επιλεγμένες αμφοτερόπλευρες περιπτώσεις,
• συνήθως σύντομη παραμονή στο νοσοκομείο,
• σταδιακή επιστροφή στις καθημερινές δραστηριότητες.

Τα παραπάνω είναι πιθανά πλεονεκτήματα και όχι εγγυημένα αποτελέσματα. Η λαπαροσκόπηση δεν είναι «ανώδυνη», δεν αποκλείει τις επιπλοκές και δεν εξασφαλίζει ότι θα βελτιωθεί το σπερμοδιάγραμμα, ότι θα εξαφανιστεί πλήρως ο πόνος ή ότι δεν θα υπάρξει υποτροπή.

Το αποτέλεσμα εξαρτάται από την αρχική ένδειξη, την ανατομία, την τεχνική που εφαρμόζεται και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς.

Αναισθησία, διάρκεια και νοσηλεία

Η λαπαροσκοπική απολίνωση πραγματοποιείται με γενική αναισθησία. Πριν από την επέμβαση προηγείται ο απαραίτητος προεγχειρητικός και αναισθησιολογικός έλεγχος, με βάση την ηλικία, το ιατρικό ιστορικό, τα φάρμακα και τυχόν συνοδά νοσήματα.

Για περισσότερες γενικές πληροφορίες σχετικά με τη γενική αναισθησία μπορείτε να διαβάσετε τον οδηγό νάρκωση και χειρουργείο.

Συνήθης διάρκεια επέμβασης: Μισή ώρα
Μονόπλευρη έναντι αμφοτερόπλευρης επέμβασης: Διαφορά 10 λεπτών
Νοσηλεία: Συνήθως Ημερήσια

Η διάρκεια και η παραμονή στο νοσοκομείο μπορεί να μεταβάλλονται ανάλογα με το αν η επέμβαση είναι μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη, το ιατρικό ιστορικό, την ανάνηψη από την αναισθησία και τη συνολική μετεγχειρητική πορεία.

Ανάρρωση μετά τη λαπαροσκοπική επέμβαση

Η ανάρρωση δεν εξελίσσεται ακριβώς με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Ορισμένοι ασθενείς κινητοποιούνται άνετα από τις πρώτες ώρες, ενώ άλλοι χρειάζονται περισσότερο χρόνο λόγω πόνου, ναυτίας από την αναισθησία, αμφοτερόπλευρης επέμβασης ή συνοδών προβλημάτων.

Πόνος και αναλγησία

Ήπιος ή μέτριος πόνος γύρω από τις μικρές τομές, αίσθημα τραβήγματος στην κοιλιά ή ενόχληση στην περιοχή της κιρσοκήλης μπορεί να εμφανιστούν τις πρώτες ημέρες. Τα αναλγητικά λαμβάνονται σύμφωνα με τις γραπτές οδηγίες του χειρουργού.

Ο πόνος πρέπει να παρουσιάζει σταδιακή βελτίωση. Έντονος πόνος που επιδεινώνεται, σημαντικό πρήξιμο ή πόνος που συνοδεύεται από πυρετό χρειάζεται επικοινωνία με την ιατρική ομάδα.

Φροντίδα των τομών και μπάνιο

Οι τομές πρέπει να παραμένουν καθαρές και να ελέγχονται για κοκκίνισμα, αυξανόμενο πρήξιμο, αιμορραγία ή έκκριμα. Το πότε επιτρέπεται ντους εξαρτάται από το είδος του επιθέματος και τον τρόπο σύγκλεισης του δέρματος.

Οι προσωπικές οδηγίες που θα δοθούν στο εξιτήριο υπερισχύουν οποιασδήποτε γενικής πληροφορίας. Αναλυτικότερες οδηγίες υπάρχουν στη σελίδα φροντίδα του τραύματος μετά το χειρουργείο.

Οδήγηση

Η οδήγηση επαναλαμβάνεται όταν:

• έχει περάσει η επίδραση της αναισθησίας,
• δεν λαμβάνονται φάρμακα που προκαλούν υπνηλία,
• ο ασθενής μπορεί να καθίσει άνετα,
• μπορεί να πραγματοποιήσει απότομη κίνηση ή φρενάρισμα χωρίς σημαντικό πόνο,
• έχει δοθεί σχετική έγκριση από τον χειρουργό.

Επιστροφή στην εργασία

Η επιστροφή σε εργασία γραφείου μπορεί να γίνει νωρίτερα από την επιστροφή σε χειρωνακτική εργασία. Ο πραγματικός χρόνος εξαρτάται από την ένταση των συμπτωμάτων, τις μετακινήσεις, τη διάρκεια ορθοστασίας και τις απαιτήσεις της εργασίας.

Δεν είναι σωστό να δοθεί μία κοινή ημέρα επιστροφής για όλους. Ο χρόνος καθορίζεται μετά την επέμβαση, ανάλογα με την πορεία.

Άσκηση και άρση βάρους

Το περπάτημα συνήθως ενθαρρύνεται σταδιακά. Αντίθετα, η έντονη άσκηση, οι κοιλιακοί, η άρση μεγάλου βάρους και οι δραστηριότητες που προκαλούν απότομη αύξηση της ενδοκοιλιακής πίεσης επανέρχονται προοδευτικά και μετά από έγκριση του χειρουργού.

Σεξουαλική δραστηριότητα

Η σεξουαλική δραστηριότητα επαναλαμβάνεται όταν δεν προκαλεί πόνο ή σημαντική ενόχληση και έχει επιτραπεί από τον χειρουργό. Ο χρόνος μπορεί να διαφέρει ανάλογα με την τοπική ευαισθησία, το οίδημα και τη συνολική ανάρρωση.

Περισσότερες γενικές πληροφορίες υπάρχουν στον οδηγό μετά το χειρουργείο: τι να περιμένετε και τι να προσέξετε.

Πότε πρέπει να επικοινωνήσετε με τον γιατρό

Επικοινωνήστε με τη χειρουργική ομάδα εάν παρουσιαστούν:

• πυρετός ή ρίγος,
• πόνος που αυξάνεται αντί να υποχωρεί,
• έντονο ή ταχέως αυξανόμενο πρήξιμο στο όσχεο,
• σημαντική αιμορραγία ή έκκριμα από τις τομές,
• έντονο κοκκίνισμα γύρω από μία τομή,
• επίμονοι έμετοι ή αδυναμία λήψης υγρών,
• δυσκολία στην ούρηση,
• δύσπνοια, πόνος στο στήθος ή αιφνίδιο πρήξιμο στο πόδι,
• οποιοδήποτε σύμπτωμα προκαλεί ανησυχία ή επιδεινώνεται.

Πιθανές επιπλοκές

Η λαπαροσκοπική απολίνωση είναι χειρουργική επέμβαση και, όπως κάθε επέμβαση, συνοδεύεται από πιθανούς κινδύνους. Η ενημέρωση για αυτούς δεν σημαίνει ότι αναμένεται να εμφανιστούν, αλλά αποτελεί απαραίτητο μέρος της σωστής προεγχειρητικής συζήτησης.

Πιθανές επιπλοκές είναι:

• αιμάτωμα ή εκχύμωση,
• αιμορραγία,
• λοίμωξη των μικρών τομών,
• υδροκήλη, δηλαδή συγκέντρωση υγρού γύρω από τον όρχι,
• παραμονή της κιρσοκήλης ή υποτροπή της φλεβικής παλινδρόμησης,
• επίμονος ή νέος μετεγχειρητικός πόνος,
• τραυματισμός της σπερματικής αρτηρίας ή άλλων αγγειακών δομών,
• τραυματισμός γειτονικών ενδοκοιλιακών δομών,
• προβλήματα που σχετίζονται με τη γενική αναισθησία,
• σπάνιες επιπλοκές από την τοποθέτηση των λαπαροσκοπικών θυρών ή το πνευμοπεριτόναιο.

Η συχνότητα των επιπλοκών δεν είναι ίδια σε όλες τις τεχνικές. Επηρεάζεται από το επίπεδο της απολίνωσης, τη διατήρηση των λεμφαγγείων και της αρτηρίας, την ανατομία, προηγούμενες επεμβάσεις και την εμπειρία της χειρουργικής ομάδας. Για τον λόγο αυτό δεν είναι επιστημονικά σωστό να χρησιμοποιείται ένα ενιαίο ποσοστό για κάθε μορφή «λαπαροσκοπικής κιρσοκηλεκτομής».

Πότε αξιολογείται το αποτέλεσμα;

Το αποτέλεσμα της επέμβασης αξιολογείται διαφορετικά ανάλογα με τον λόγο για τον οποίο πραγματοποιήθηκε.

Όταν το βασικό σύμπτωμα ήταν ο πόνος

Εξετάζεται αν μειώνεται σταδιακά το βάρος, το τράβηγμα ή ο χρόνιος αμβλύς πόνος. Η βελτίωση δεν αξιολογείται μόνο τις πρώτες ημέρες, όταν υπάρχει αναμενόμενη μετεγχειρητική ενόχληση.

Η υποχώρηση του πόνου δεν μπορεί να είναι εγγυημένη, ιδιαίτερα όταν συνυπάρχουν άλλες πιθανές αιτίες οσχεϊκού ή βουβωνικού πόνου.

Κλινική εξέταση και Doppler

Η κλινική εξέταση αποτελεί βασικό μέρος του επανελέγχου. Doppler δεν χρειάζεται υποχρεωτικά σε κάθε επίσκεψη, αλλά μπορεί να ζητηθεί όταν υπάρχουν επίμονα ευρήματα, υποψία παραμονής ή υποτροπής της κιρσοκήλης ή ανάγκη τεκμηρίωσης της φλεβικής ροής.

Όταν η επέμβαση έγινε για λόγους γονιμότητας

Το σπερμοδιάγραμμα δεν αξιολογείται αμέσως μετά την επέμβαση, επειδή η παραγωγή και ωρίμανση των σπερματοζωαρίων απαιτεί χρόνο. Η EAU αναφέρει ότι ενδεχόμενες αλλαγές μπορεί να χρειαστούν έως δύο κύκλους σπερματογένεσης για να γίνουν εμφανείς.

Το ακριβές πρόγραμμα επανάληψης του σπερμοδιαγράμματος πρέπει να καθορίζεται από τον ουρολόγο ή ανδρολόγο που παρακολουθεί τον ασθενή. Η βελτίωση των παραμέτρων του σπέρματος δεν είναι δεδομένη και δεν συνεπάγεται αυτομάτως επίτευξη εγκυμοσύνης.

Κιρσοκήλη και γονιμότητα

Η κιρσοκήλη μπορεί να συνδέεται με διαταραχές στον αριθμό, την κινητικότητα ή τη μορφολογία των σπερματοζωαρίων σε ορισμένους άνδρες. Δεν επηρεάζει, όμως, όλους τους άνδρες με τον ίδιο τρόπο και δεν αποτελεί τη μοναδική πιθανή αιτία υπογονιμότητας.

Οι σύγχρονες οδηγίες εξετάζουν την αποκατάσταση κυρίως όταν συνυπάρχουν:

• κλινικά ψηλαφητή κιρσοκήλη,
• παθολογικές παράμετροι σπέρματος,
• υπογονιμότητα του ζευγαριού,
• κατάλληλο αναπαραγωγικό πλαίσιο και από την πλευρά της συντρόφου.

Η επέμβαση δεν εγγυάται φυσιολογικό σπερμοδιάγραμμα, φυσική σύλληψη ή εγκυμοσύνη. Για τον λόγο αυτό, πριν αποφασιστεί θεραπεία με βασικό στόχο τη γονιμότητα, χρειάζεται ολοκληρωμένη αξιολόγηση του άνδρα και του ζευγαριού.

Ο Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης αναλαμβάνει τη λαπαροσκοπική χειρουργική αντιμετώπιση, όταν έχει τεθεί κατάλληλη ένδειξη και η συγκεκριμένη προσπέλαση θεωρηθεί κατάλληλη. Η ανδρολογική διερεύνηση, η ερμηνεία του σπερμοδιαγράμματος και ο συνολικός σχεδιασμός για τη γονιμότητα γίνονται σε συνεργασία με ουρολόγο, ανδρολόγο ή μονάδα αναπαραγωγής.

Τι να έχετε μαζί σας στη χειρουργική αξιολόγηση

Για να είναι η πρώτη αξιολόγηση όσο το δυνατόν πιο ουσιαστική, είναι χρήσιμο να έχετε μαζί σας:

• πρόσφατο υπερηχογράφημα και έγχρωμο Doppler οσχέου,
• σπερμοδιάγραμμα ή προηγούμενα σπερμοδιαγράμματα, όταν υπάρχει θέμα γονιμότητας,
• γνωματεύσεις ουρολόγου ή ανδρολόγου,
• ορμονικές εξετάσεις, εφόσον έχουν ήδη ζητηθεί,
• πληροφορίες για προηγούμενη επέμβαση ή εμβολισμό κιρσοκήλης,
• εκθέσεις προηγούμενων χειρουργείων στην κοιλιά ή στη βουβωνική χώρα,
• πλήρη κατάλογο των φαρμάκων και συμπληρωμάτων που λαμβάνετε,
• πληροφορίες για αντιπηκτικά ή αντιαιμοπεταλιακά φάρμακα,
• σύντομη καταγραφή του πόνου ή της ενόχλησης: πότε εμφανίζεται, πόσο διαρκεί και τι την επιδεινώνει.

Δεν είναι απαραίτητο να επαναλάβετε μόνοι σας εξετάσεις πριν από το ραντεβού, εάν δεν υπάρχει συγκεκριμένη ιατρική οδηγία. Οι εξετάσεις πρέπει να ζητούνται στοχευμένα και όχι ως ένας ίδιος, υποχρεωτικός κατάλογος για κάθε άνδρα.

Γιατί να επιλέξετε χειρουργική αξιολόγηση από τον Δρ. Γεώργιο Σάμπαλη;

Ο Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης, MD, PhD, είναι Γενικός Χειρουργός – Λαπαροσκόπος και Ρομποτικός Χειρουργός και Διευθυντής Γενικής, Λαπαροσκοπικής και Ρομποτικής Χειρουργικής στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών.

Η χειρουργική αξιολόγηση βασίζεται:

• στην εξειδίκευση στη λαπαροσκοπική χειρουργική,
• στην εμπειρία σε ελάχιστα επεμβατικές τεχνικές,
• στην προσεκτική επιλογή των ασθενών που πραγματικά μπορούν να ωφεληθούν από επέμβαση,
• στην αποφυγή χειρουργείου όταν δεν υπάρχει επαρκής ένδειξη,
• στην πλήρη ενημέρωση για τη λαπαροσκοπική μέθοδο και τις διαθέσιμες εναλλακτικές,
• στη συνεργασία με ουρολόγο, ανδρολόγο ή ειδικό αναπαραγωγής όταν το βασικό πρόβλημα αφορά τη γονιμότητα,
• στην οργανωμένη χειρουργική και αναισθησιολογική υποστήριξη του Ιατρικού Κέντρου Αθηνών.

Η αξιολόγηση δεν έχει ως δεδομένο ότι ο ασθενής θα οδηγηθεί σε επέμβαση. Στόχος είναι να διευκρινιστεί αν τα συμπτώματα και τα ευρήματα δικαιολογούν θεραπεία και, εφόσον ναι, αν η λαπαροσκοπική προσπέλαση είναι η κατάλληλη επιλογή για τη συγκεκριμένη περίπτωση.

---

FAQ – Συχνές Ερωτήσεις

Χρειάζεται χειρουργείο κάθε κιρσοκήλη;
Όχι. Πολλές κιρσοκήλες δεν προκαλούν συμπτώματα και μπορούν να παρακολουθούνται. Η επέμβαση συζητείται όταν υπάρχουν κατάλληλα κλινικά ευρήματα, επίμονα ενοχλήματα ή συγκεκριμένη ένδειξη που σχετίζεται με τη λειτουργία του όρχι ή τη γονιμότητα.

Σε ποιους ασθενείς μπορεί να γίνει λαπαροσκοπική επέμβαση;
Η λαπαροσκοπική επέμβαση μπορεί να εξεταστεί σε επιλεγμένους ασθενείς με κλινικά σημαντική κιρσοκήλη, επίμονα συμπτώματα, αμφοτερόπλευρη εντόπιση ή κατάλληλη ένδειξη στο πλαίσιο υπογονιμότητας. Η επιλογή εξαρτάται από την κλινική εξέταση, το έγχρωμο Doppler, το ιστορικό και τις διαθέσιμες εναλλακτικές.

Πώς γίνεται η λαπαροσκοπική απολίνωση της κιρσοκήλης;
Η επέμβαση πραγματοποιείται με γενική αναισθησία και μικρές τομές στην κοιλιά. Μέσα από αυτές εισάγονται η λαπαροσκοπική κάμερα και τα χειρουργικά εργαλεία. Ο χειρουργός αναγνωρίζει τις σπερματικές φλέβες και απολινώνει ή διατέμνει εκείνες που ευθύνονται για την παθολογική φλεβική παλινδρόμηση.

Πότε μπορεί να εξεταστεί η λαπαροσκόπηση σε αμφοτερόπλευρη κιρσοκήλη;
Όταν έχει επιβεβαιωθεί κλινικά σημαντική κιρσοκήλη και στις δύο πλευρές και υπάρχει ένδειξη θεραπείας. Η λαπαροσκοπική πρόσβαση επιτρέπει την αντιμετώπιση και των δύο πλευρών μέσω της ίδιας ενδοκοιλιακής προσπέλασης, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι είναι η καλύτερη επιλογή για κάθε ασθενή.

Η λαπαροσκοπική επέμβαση βελτιώνει πάντα το σπερμοδιάγραμμα;
Όχι. Σε ορισμένους άνδρες μπορεί να παρατηρηθεί βελτίωση σε κάποιες παραμέτρους του σπέρματος, αλλά το αποτέλεσμα δεν είναι εγγυημένο. Η κιρσοκήλη δεν αποτελεί τη μοναδική πιθανή αιτία υπογονιμότητας και χρειάζεται συνολική αξιολόγηση του άνδρα και του ζευγαριού.

Πότε γίνεται νέο σπερμοδιάγραμμα μετά την επέμβαση;
Το σπερμοδιάγραμμα δεν επαναλαμβάνεται αμέσως, επειδή χρειάζεται χρόνος για έναν νέο κύκλο παραγωγής και ωρίμανσης των σπερματοζωαρίων. Το κατάλληλο χρονικό σημείο καθορίζεται από τον ουρολόγο ή ανδρολόγο που παρακολουθεί τη γονιμότητα.

Μπορεί να υποτροπιάσει η κιρσοκήλη;
Ναι. Υπάρχει πιθανότητα παραμονής ή επανεμφάνισης της φλεβικής παλινδρόμησης. Ο κίνδυνος επηρεάζεται από τη φλεβική ανατομία, τη χειρουργική τεχνική, την αναγνώριση των φλεβικών κλάδων και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά κάθε ασθενούς.

Μπορεί να εμφανιστεί υδροκήλη μετά την επέμβαση;
Η υδροκήλη αποτελεί πιθανή επιπλοκή και οφείλεται στη συγκέντρωση υγρού γύρω από τον όρχι. Η πιθανότητα εμφάνισής της επηρεάζεται, μεταξύ άλλων, από τη διαχείριση και τη διατήρηση των λεμφαγγείων κατά την επέμβαση.

Πόσο διαρκεί η ανάρρωση;
Η διάρκεια της ανάρρωσης διαφέρει από ασθενή σε ασθενή. Εξαρτάται από το αν η επέμβαση είναι μονόπλευρη ή αμφοτερόπλευρη, την ένταση των ενοχλημάτων, το είδος της εργασίας και τη συνολική μετεγχειρητική πορεία. Η επιστροφή στις δραστηριότητες γίνεται σταδιακά και σύμφωνα με τις οδηγίες του χειρουργού.

Πότε μπορώ να επιστρέψω στην εργασία;
Η επιστροφή σε εργασία γραφείου είναι συνήθως νωρίτερη από την επιστροφή σε χειρωνακτική εργασία. Δεν υπάρχει ένα κοινό χρονικό διάστημα για όλους. Η απόφαση λαμβάνεται ανάλογα με τον πόνο, την κινητικότητα, την επούλωση των τομών και τις απαιτήσεις της εργασίας.

Πότε επιτρέπονται η άσκηση και η σεξουαλική δραστηριότητα;
Επαναλαμβάνονται σταδιακά, όταν δεν προκαλούν πόνο ή σημαντική ενόχληση και μετά από έγκριση του χειρουργού. Η έντονη άσκηση, οι κοιλιακοί και η άρση βάρους χρειάζονται περισσότερη προσοχή από το απλό περπάτημα.

Ποια είναι η διαφορά από τη μικροχειρουργική επέμβαση;
Η μικροχειρουργική επέμβαση γίνεται με τομή στη βουβωνική ή υποβουβωνική περιοχή και χρήση χειρουργικού μικροσκοπίου. Η λαπαροσκοπική επέμβαση γίνεται μέσω μικρών τομών στην κοιλιά. Η μικροχειρουργική παρουσιάζει γενικά χαμηλά ποσοστά υποτροπής και υδροκήλης, ενώ η λαπαροσκόπηση παραμένει αναγνωρισμένη επιλογή για κατάλληλα επιλεγμένους ασθενείς.

---

Ιατρικές πηγές και κατευθυντήριες οδηγίες

Το περιεχόμενο της σελίδας βασίζεται κυρίως στις:

• European Association of Urology – Sexual and Reproductive Health Guidelines 2026,
• AUA/ASRM Guideline for the Diagnosis and Treatment of Infertility in Men,
• σύγχρονες systematic reviews και meta-analyses για τη σύγκριση μικροχειρουργικής και λαπαροσκοπικής απολίνωσης κιρσοκήλης.

Οι κατευθυντήριες οδηγίες υποστηρίζουν την εξατομικευμένη λήψη απόφασης και δεν υποκαθιστούν την κλινική κρίση, τις προτιμήσεις του ασθενούς ή την αξιολόγηση των ιδιαίτερων ανατομικών και αναπαραγωγικών δεδομένων κάθε περίπτωσης.

Τελευταία ιατρική επιμέλεια: 04/08/2026 από τον Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης, MD, PhD