Δεν υπάρχει αρκετός χώρος στο πλάι. Αφήστε το ποντίκι για λίγο πάνω σε έναν όρο ή πατήστε τον.
Όροι αυτού του άρθρου ↓ Ιατρικό γλωσσάρι →Πώς λειτουργεί;Με απλά λόγια
Ο όρος στο γλωσσάριΤο σύνδρομο LARS (Low Anterior Resection Syndrome) είναι η αλλαγή στη λειτουργία του εντέρου μετά από χαμηλή πρόσθια εκτομή του ορθού, όταν τα συμπτώματα επηρεάζουν την καθημερινότητα. Μπορεί να νιώθετε ότι πρέπει να πάτε αμέσως στην τουαλέτα, να επιστρέφετε δύο ή τρεις φορές μέσα στην ίδια ώρα ή να δυσκολεύεστε να συγκρατήσετε αέρια ή κόπρανα. Για αρκετούς ανθρώπους, το πιο δύσκολο είναι ότι το έντερο γίνεται απρόβλεπτο. Ακόμη και μια σύντομη διαδρομή μπορεί να χρειάζεται προγραμματισμό.
Με μια ματιά
- Τα πιο χαρακτηριστικά συμπτώματα είναι η ξαφνική ανάγκη για κένωση, οι επαναλαμβανόμενες επισκέψεις στην τουαλέτα, η ατελής κένωση και η διαφυγή αερίων ή κοπράνων.
- Μετά το κλείσιμο προσωρινής ειλεοστομίας, τα συμπτώματα μπορεί να γίνουν εμφανή όταν τα κόπρανα αρχίσουν ξανά να περνούν από την αναστόμωση.
- Η βελτίωση συχνά είναι σταδιακή, με διακυμάνσεις από μέρα σε μέρα. Αν τα συμπτώματα σας κρατούν στο σπίτι ή σας ξυπνούν συχνά τη νύχτα, αξίζει να συζητηθούν από νωρίς.
- Η αντιμετώπιση εξαρτάται από το κυρίαρχο σύμπτωμα. Η διαφυγή υδαρών κοπράνων, οι αλλεπάλληλες μικρές κενώσεις και η δυσκολία στην κένωση χρειάζονται διαφορετική προσέγγιση.

Γιατί αλλάζει η λειτουργία του εντέρου μετά την επέμβαση;
Το ορθό λειτουργεί σαν προσωρινή δεξαμενή. Συγκρατεί τα κόπρανα και μας επιτρέπει, μέσα σε κάποια όρια, να επιλέγουμε πότε θα πάμε στην τουαλέτα. Μετά τη χαμηλή πρόσθια εκτομή, το τμήμα του εντέρου που αναλαμβάνει αυτόν τον ρόλο μπορεί να έχει μικρότερη χωρητικότητα και διαφορετική ελαστικότητα. Μπορεί επίσης να αλλάξει ο τρόπος με τον οποίο το έντερο κινείται, αντιλαμβάνεται το περιεχόμενό του και συνεργάζεται με τους σφιγκτήρες. Έτσι εξηγείται γιατί μπορεί να υπάρχει έντονη και ξαφνική ανάγκη για κένωση ακόμη και με μικρή ποσότητα κοπράνων.
Ο κίνδυνος είναι μεγαλύτερος όταν η αναστόμωση βρίσκεται πολύ χαμηλά, κοντά στον πρωκτό, ή όταν έχει προηγηθεί ακτινοθεραπεία στην πύελο. Σε μετα-ανάλυση, περίπου 4 στους 10 ασθενείς είχαν σοβαρό LARS μετά από επέμβαση διατήρησης του σφιγκτήρα για καρκίνο του ορθού. Η εκτίμηση αφορά τους πληθυσμούς των μελετών και το ποσοστό διέφερε ανάλογα με την επέμβαση, τις συμπληρωματικές θεραπείες και τον χρόνο αξιολόγησης.
Πώς εκδηλώνεται το σύνδρομο LARS;
Ξαφνική ανάγκη για κένωση και διαφυγή
Η ανάγκη για τουαλέτα μπορεί να εμφανιστεί απότομα, με πολύ μικρό περιθώριο αναβολής. Μερικοί άνθρωποι δυσκολεύονται να ξεχωρίσουν αν πρόκειται για αέρια ή κόπρανα. Άλλοι παρατηρούν μικρή διαφυγή υγρών κοπράνων ή λέρωμα στο εσώρουχο. Ακόμη και ένα περιστασιακό επεισόδιο έχει σημασία αν σας κάνει να αποφεύγετε τη δουλειά, τις εξόδους ή τις μετακινήσεις.
Πολλές μικρές κενώσεις σε σύντομο διάστημα
Μπορεί να πάτε στην τουαλέτα μετά το πρωινό, να σηκωθείτε με την αίσθηση ότι τελειώσατε και ύστερα από είκοσι λεπτά να χρειαστεί να ξαναπάτε. Αυτό το μοτίβο ονομάζεται ομαδοποίηση κενώσεων (clustering). Τα κόπρανα μπορεί να είναι σχηματισμένα. Η σύστασή τους είναι σημαντική πληροφορία, γιατί οι πολλές μικρές κενώσεις συχνά χρειάζονται διαφορετική αντιμετώπιση από τις συχνές υδαρείς κενώσεις.
Αίσθηση ότι το έντερο δεν αδειάζει
Μερικές φορές κυριαρχεί η δυσκολία να ολοκληρωθεί η κένωση. Μπορεί να αποβάλλετε μικρή ποσότητα κοπράνων και να παραμένει η αίσθηση ότι χρειάζεται να ξαναπάτε. Η δυσκολία αυτή μπορεί να συνυπάρχει με επιτακτικότητα. Αν περιγράψετε στον γιατρό και τα δύο συμπτώματα, τον βοηθάτε να επιλέξει την κατάλληλη αγωγή και να κρίνει αν χρειάζεται να ελέγξει για στένωση της αναστόμωσης.
Πότε εμφανίζεται και πόσο διαρκεί;
Οι αλλαγές γίνονται αντιληπτές όταν το έντερο αρχίσει να λειτουργεί ξανά από τον φυσιολογικό δρόμο. Αν είχε δημιουργηθεί προσωρινή ειλεοστομία, αυτό συμβαίνει συνήθως μετά το κλείσιμό της. Τους πρώτους μήνες η λειτουργία του εντέρου μπορεί να παρουσιάζει μεγάλες διακυμάνσεις. Σε αρκετούς ασθενείς βελτιώνεται μέσα στον πρώτο χρόνο, ενώ σε άλλους ορισμένα συμπτώματα επιμένουν για μεγαλύτερο διάστημα.
Η πρόοδος φαίνεται συχνά σε κάτι πρακτικό. Προλαβαίνετε πιο εύκολα την τουαλέτα, οι διαδοχικές κενώσεις περιορίζονται στο πρωί ή μπορείτε πάλι να βγείτε για έναν περίπατο. Αν η λειτουργία του εντέρου είχε σταθεροποιηθεί και στη συνέχεια άλλαξε ξαφνικά ή επιδεινώνεται σταθερά, ενημερώστε την ομάδα που σας παρακολουθεί. Η χρονική πορεία βοηθά να κριθεί αν χρειάζεται διερεύνηση άλλης αιτίας.
Πώς γίνεται η αξιολόγηση;
Η αξιολόγηση αρχίζει με το τι συμβαίνει στην τουαλέτα και τι σας εμποδίζει να κάνετε μέσα στη μέρα. Χρήσιμες πληροφορίες είναι πότε ξεκίνησαν τα συμπτώματα, αν υπήρξε ειλεοστομία και πότε έκλεισε, η σύσταση των κοπράνων, τα φάρμακα που λαμβάνετε και τυχόν ακτινοθεραπεία. Ένα ημερολόγιο για λίγες ημέρες μπορεί να δείξει αν υπάρχει επαναλαμβανόμενο μοτίβο.
Τι μετρά το LARS Score;
Το LARS Score είναι ένα σύντομο ερωτηματολόγιο πέντε ερωτήσεων. Καταγράφει τη διαφυγή αερίων, τη διαφυγή υγρών κοπράνων, τη συχνότητα των κενώσεων, την ανάγκη για νέα κένωση μέσα σε μία ώρα και την επιτακτικότητα.
Η βαθμολογία βοηθά στην αξιολόγηση των συμπτωμάτων. Στο ραντεβού έχει αξία να πείτε και ποια δραστηριότητα έχετε περιορίσει εξαιτίας τους, ακόμη κι αν η βαθμολογία σας είναι χαμηλή. Ανάλογα με την εικόνα, ο γιατρός μπορεί να συστήσει κλινική εξέταση ή ενδοσκοπικό έλεγχο για τη διερεύνηση άλλης αιτίας, όπως στένωση της αναστόμωσης.
| Βαθμολογία | Κατηγορία |
|---|---|
| 0–20 | Χωρίς LARS με βάση τη βαθμολογία |
| 21–29 | Ήπιο LARS |
| 30–42 | Σοβαρό LARS |
Τι βοηθά στην αντιμετώπιση του LARS;
Η συζήτηση ξεκινά από το σύμπτωμα που σας δυσκολεύει περισσότερο. Άλλος ασθενής θέλει να περιορίσει τις επισκέψεις στην τουαλέτα μετά το πρωινό, άλλος να μπορεί να καθυστερήσει μια κένωση όταν οδηγεί και άλλος να αδειάζει το έντερο πιο εύκολα. Ο στόχος αυτός καθοδηγεί τα πρώτα βήματα.
Διατροφή και αγωγή ανάλογα με τη σύσταση των κοπράνων
Κρατήστε για λίγες ημέρες σημειώσεις για τα γεύματα, τις ώρες των κενώσεων και τη σύσταση των κοπράνων. Αν παρατηρήσετε ότι ο καφές, το αλκοόλ ή ένα μεγάλο λιπαρό γεύμα επιδεινώνουν σταθερά τα συμπτώματα, δοκιμάστε μία αλλαγή κάθε φορά. Έτσι είναι πιο εύκολο να καταλάβετε τι σας επηρεάζει και να διατηρήσετε τη διατροφή σας όσο γίνεται πιο ποικίλη.
Σε ορισμένους ασθενείς οι διαλυτές ίνες, όπως το ψύλλιο, βοηθούν να αποκτήσουν τα κόπρανα πιο σταθερή σύσταση. Η λοπεραμίδη μπορεί να χρησιμοποιηθεί με ιατρική καθοδήγηση όταν προέχουν τα χαλαρά κόπρανα και η επιτακτικότητα. Αν κυριαρχούν σκληρά κόπρανα, δυσκολία ή αίσθημα ατελούς κένωσης, χρειάζεται διαφορετική εκτίμηση, γιατί η επιβράδυνση του εντέρου μπορεί να επιβαρύνει αυτά τα συμπτώματα.
Αποκατάσταση του πυελικού εδάφους
Η εξειδικευμένη φυσικοθεραπεία μπορεί να βοηθήσει στον συντονισμό των μυών που συμμετέχουν στην εγκράτεια και στην κένωση. Ανάλογα με το πρόβλημα, μπορεί να περιλαμβάνει ασκήσεις, βιοανάδραση ή εκπαίδευση για τη διαχείριση της ξαφνικής ανάγκης για τουαλέτα. Το πρόγραμμα προσαρμόζεται στο αν προέχει η διαφυγή, η επιτακτικότητα ή η δυσκολία στην κένωση.
Διαπρωκτικές πλύσεις και άλλες εξειδικευμένες επιλογές
Όταν τα συμπτώματα παραμένουν έντονα παρά τα πρώτα μέτρα, η διαπρωκτική άρδευση μπορεί να βοηθήσει ορισμένους ασθενείς να αδειάζουν το έντερο σε πιο προβλέψιμη ώρα. Γίνεται με ειδικό σύστημα, μετά από έλεγχο της καταλληλότητας της αναστόμωσης και εκπαίδευση από την ομάδα φροντίδας. Σε επιλεγμένες περιπτώσεις μπορεί να εξεταστεί η ιερή νευροτροποποίηση, ιδίως όταν η διαφυγή παραμένει σημαντική. Για σοβαρό, επίμονο LARS που εξακολουθεί να περιορίζει ουσιαστικά τη ζωή, μπορεί να συζητηθεί και η επιλογή στομίας, με βάση τις προτεραιότητες του ασθενούς.
Πότε χρειάζεται να επικοινωνήσετε με τον χειρουργό;
Επικοινωνήστε με την ομάδα που σας παρακολουθεί αν εμφανίσετε νέο ή επαναλαμβανόμενο αίμα στα κόπρανα, σταδιακή επιδείνωση της κένωσης ή σαφή αλλαγή έπειτα από περίοδο σταθερότητας. Ειδικά τις πρώτες εβδομάδες μετά την επέμβαση ή το κλείσιμο της στομίας, ο πυρετός, ο έντονος ή αυξανόμενος κοιλιακός ή πυελικός πόνος, οι επίμονοι έμετοι, η έντονη διάταση με διακοπή αποβολής αερίων ή κοπράνων και η σημαντική αιμορραγία χρειάζονται άμεση ιατρική εκτίμηση.
Συχνές ερωτήσεις
Μπορεί να έχω LARS αν τα κόπρανά μου είναι σχηματισμένα;
Ναι. Μπορεί να έχετε σχηματισμένα κόπρανα και παρ’ όλα αυτά να χρειάζεται να πάτε πολλές φορές στην τουαλέτα μέσα σε μία ώρα ή να αισθάνεστε ξαφνική ανάγκη για κένωση.
Πότε μπορεί να φανεί το LARS μετά το κλείσιμο της ειλεοστομίας;
Τα συμπτώματα μπορεί να γίνουν εμφανή όταν επανέλθει η δίοδος των κοπράνων από την αναστόμωση. Τις πρώτες εβδομάδες είναι συχνό η λειτουργία του εντέρου να παρουσιάζει διακυμάνσεις.
Μπορεί το σύνδρομο LARS να βελτιωθεί;
Ναι, σε αρκετούς ασθενείς τα συμπτώματα βελτιώνονται σταδιακά, ιδιαίτερα μέσα στον πρώτο χρόνο. Αν σας περιορίζουν καθημερινά, ζητήστε αξιολόγηση ώστε να συζητήσετε από νωρίς τι μπορεί να βοηθήσει.
Πρέπει να πάρω αντιδιαρροϊκό αν πηγαίνω συχνά στην τουαλέτα;
Η απόφαση εξαρτάται από τη σύσταση των κοπράνων και το αν αδειάζει εύκολα το έντερο. Περιγράψτε αυτά τα δύο στοιχεία στον γιατρό σας πριν ξεκινήσετε αγωγή.
Τι να σημειώσω πριν από το ραντεβού;
Για λίγες ημέρες σημειώστε τις ώρες των κενώσεων, αν τα κόπρανα ήταν σκληρά, σχηματισμένα ή υδαρή, αν υπήρξε ξαφνική ανάγκη ή διαφυγή και αν χρειάστηκε να επιστρέψετε σύντομα στην τουαλέτα.
Επιστημονικές πηγές
- Keane C και συν. Διεθνής συναινετικός ορισμός του LARS. Colorectal Disease, 2020.
- Emmertsen KJ, Laurberg S. Ανάπτυξη και επικύρωση του LARS Score. Annals of Surgery, 2012.
- Croese AD και συν. Μετα-ανάλυση για τη συχνότητα και τους παράγοντες κινδύνου του LARS. International Journal of Surgery, 2018.
- Christensen P και συν. Οδηγίες αντιμετώπισης του LARS, πρόγραμμα MANUEL. Colorectal Disease, 2021.
- UEG και συνεργαζόμενες ευρωπαϊκές επιστημονικές εταιρείες. Οδηγίες για γαστρεντερικά συμπτώματα μετά από ογκολογική χειρουργική παχέος εντέρου και ορθού, 2024.
Με απλά λόγια
Οι όροι αυτού του άρθρου
- Αναστόμωση
- Αναστόμωση ονομάζεται η χειρουργική σύνδεση δύο τμημάτων του πεπτικού σωλήνα. Μετά την αφαίρεση ενός πάσχοντος τμήματος του εντέρου, μπορεί να χρησιμοποιηθεί για να αποκατασταθεί η συνέχεια και η διέλευση του περιεχομένου του.Ο όρος στο γλωσσάρι →
- Στομία
- Η εντερική στομία είναι χειρουργικά δημιουργημένο άνοιγμα του εντέρου στο κοιλιακό τοίχωμα, από όπου αποβάλλεται το περιεχόμενό του σε ειδικό σάκο. Μπορεί να είναι προσωρινή ή μόνιμη, ανάλογα με την επέμβαση.Ο όρος στο γλωσσάρι →
Το επόμενο βήμα
Θέλετε να συζητήσετε για το έντερο;
Στην επίσκεψη μπορείτε να συζητήσετε με τον ιατρό την περίπτωσή σας και τις επιλογές σας.
Γραμματεία: Δευτέρα–Παρασκευή, 07:30–15:00 (ώρα Ελλάδας).
Το δημοσιευμένο ωράριο δεν λαμβάνει υπόψη αργίες ή έκτακτες αλλαγές.
Προτιμάτε να σας καλέσουμε; →Οι πληροφορίες έχουν ενημερωτικό χαρακτήρα. Η θεραπευτική πρόταση διαμορφώνεται μετά από προσωπική ιατρική αξιολόγηση.