Σιδηροπενική αναιμία και διαφραγματοκήλη: οι βλάβες Cameron. Η σύντομη απάντηση είναι ναι, μπορεί να υπάρχει, αλλά δεν αφορά όλες τις διαφραγματοκήλες. Η σχέση εμφανίζεται κυρίως όταν υπάρχει μεγάλη διαφραγματοκήλη (ολισθαίνουσα ή/και παραοισοφαγική) που οδηγεί σε χρόνια, “σιωπηλή” απώλεια αίματος από το ανώτερο πεπτικό και τελικά σε σιδηροπενική αναιμία.
Η διαφραγματοκήλη συνήθως δεν προκαλεί αναιμία. Όμως στις μεγάλες κήλες μπορεί να εμφανιστούν βλάβες Cameron (μικρές διαβρώσεις/έλκη) που προκαλούν χρόνια, αφανή απώλεια αίματος και σιδηροπενία.
Μπορείτε να διαβάσετε αναλυτικά για την διαφραγματοκήλη στο ειδικό άρθρο μου.
Η βασική εξήγηση: οι βλάβες Cameron
Σε μεγάλες διαφραγματοκήλες, στο σημείο όπου ο στόμαχος “ανεβοκατεβαίνει” και πιέζεται στον αυχένα της κήλης, μπορεί να δημιουργηθούν γραμμικές διαβρώσεις ή μικρά έλκη στον γαστρικό βλεννογόνο, γνωστά ως βλάβες Cameron.
Τι σημαίνει αυτό πρακτικά;
- Μπορεί να προκαλούν μικροαιμορραγίες που δεν φαίνονται στο μάτι.
- Με τον χρόνο εξαντλούνται τα αποθέματα σιδήρου (χαμηλή φερριτίνη) και εμφανίζεται σιδηροπενική αναιμία.
- Η διάγνωση δεν είναι πάντα εύκολη, γιατί οι βλάβες μπορεί να διαφύγουν σε μία “γρήγορη” γαστροσκόπηση.
Πότε να υποψιαστώ ότι «η κήλη παίζει ρόλο»;
Η υποψία δυναμώνει όταν υπάρχουν μαζί:
- σιδηροπενική αναιμία (ή/και σιδηροπενία χωρίς αναιμία) σε εξετάσεις αίματος
- γνωστή ή ύποπτη μεγάλη διαφραγματοκήλη
- συμπτώματα όπως καούρα/παλινδρόμηση, αίσθημα βάρους μετά το φαγητό, εύκολη πληρότητα, δυσφαγία, θωρακική δυσφορία
- ή η αναιμία επιμένει/υποτροπιάζει παρά τη σωστή λήψη σιδήρου
Σημείωση ουσίας: η “αναιμία από κήλη” είναι συνήθως χρόνια. Πολλοί ασθενείς το αντιλαμβάνονται ως: κόπωση, λαχάνιασμα στην προσπάθεια, μειωμένη αντοχή, ταχυκαρδίες.
Τι έλεγχος χρειάζεται (χωρίς να χάνουμε το δάσος)
Ακόμα κι αν υπάρχει διαφραγματοκήλη, η σιδηροπενική αναιμία πρέπει να διερευνηθεί σωστά, γιατί μπορεί να συνυπάρχει άλλη πηγή απώλειας αίματος.
Συνήθως περιλαμβάνονται:
1) Επιβεβαίωση σιδηροπενίας
- Γενική αίματος (Hb, MCV/MCH)
- φερριτίνη, σίδηρος ορού, τρανσφερρίνη/κορεσμός τρανσφερρίνης (± CRP αν υπάρχει φλεγμονή)
2) Γαστρεντερολογικός έλεγχος κατά περίπτωση
Σε άνδρες και μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες (και γενικά όταν ο κλινικός κρίνει ότι χρειάζεται), οι κατευθυντήριες οδηγίες υποστηρίζουν ενδοσκοπικό έλεγχο του πεπτικού (συχνά “διπλό”: γαστροσκόπηση + κολονοσκόπηση), για να μην παραβλεφθούν άλλες αιτίες.
3) “Λεπτομέρεια που κάνει τη διαφορά” στη γαστροσκόπηση
Αν υπάρχει μεγάλη κήλη και σιδηροπενία, έχει αξία να ζητηθεί ρητά έλεγχος για βλάβες Cameron στον αυχένα της κήλης (είναι σημείο που μπορεί να μην εξεταστεί επαρκώς).
Θεραπεία: τι κάνουμε όταν η κήλη συνδέεται με την αναιμία;
Η αντιμετώπιση είναι κλιμακωτή και εξατομικευμένη:
Συντηρητικά (συχνά πρώτο βήμα)
- PPI για μείωση οξύτητας/ερεθισμού και επούλωση
- Αναπλήρωση σιδήρου (από το στόμα ή ενδοφλέβια, ανάλογα με τη βαρύτητα και την ανοχή)
- επανέλεγχος Hb/φερριτίνης σε εύλογο χρόνο
Πότε μπαίνει σοβαρά στο τραπέζι η χειρουργική αποκατάσταση της διαφραγματοκήλης;
Όταν υπάρχει τεκμηριωμένη μεγάλη κήλη και:
- η αναιμία είναι υποτροπιάζουσα ή ανθεκτική παρά σωστή αγωγή,
- χρειάζονται επαναλαμβανόμενες σιδηρώσεις/μεταγγίσεις,
- ή συνυπάρχουν σημαντικά συμπτώματα/επιπλοκές της κήλης.
Σε μελέτες ασθενών με “μαζικές” διαφραγματοκήλες και σιδηροπενική αναιμία, η αποκατάσταση της κήλης έχει δείξει υψηλά ποσοστά υποχώρησης της αναιμίας.
Πότε χρειάζεται άμεση εκτίμηση
Ζητήστε άμεσα ιατρική αξιολόγηση αν υπάρχει:
- μαύρα κόπρανα (μέλαινα) ή εμετός με αίμα
- έντονη αδυναμία, λιποθυμική τάση, πόνος στο στήθος, δύσπνοια σε ηρεμία
- αιμοσφαιρίνη πολύ χαμηλή ή ταχεία πτώση στις εξετάσεις
Τι να κρατήσετε
- Η σχέση διαφραγματοκήλης–αναιμίας αφορά κυρίως μεγάλες κήλες και συχνά οφείλεται σε βλάβες Cameron με χρόνια, λανθάνουσα αιμορραγία.
- Η σιδηροπενική αναιμία χρειάζεται πλήρη διερεύνηση, ακόμη κι αν “φαίνεται” ότι η κήλη είναι ο ένοχος.
- Όταν η αναιμία επιμένει ή υποτροπιάζει, η αποκατάσταση της κήλης μπορεί να είναι καθοριστική σε επιλεγμένους ασθενείς.
FAQ – Συχνές Ερωτήσεις
1) Μπορεί μια μικρή διαφραγματοκήλη να προκαλέσει αναιμία;
Σπανιότερα. Η τυπική συσχέτιση αφορά μεγάλες κήλες, όπου μπορεί να εμφανιστούν βλάβες Cameron και χρόνια μικροαιμορραγία.
2) Αν δεν βλέπω αίμα στα κόπρανα, αποκλείεται αιμορραγία;
Όχι. Οι βλάβες Cameron συχνά προκαλούν λανθάνουσα απώλεια αίματος, που φαίνεται μόνο στις εξετάσεις (σίδηρος/φερριτίνη/Hb).
3) Μια “καθαρή” γαστροσκόπηση αποκλείει τις βλάβες Cameron;
Όχι απόλυτα. Μπορεί να χαθούν αν δεν εξεταστεί προσεκτικά ο αυχένας της κήλης. Σε επίμονη σιδηροπενία, μπορεί να χρειαστεί επανεκτίμηση.
4) Η αγωγή με PPI και σίδηρο αρκεί πάντα;
Σε αρκετούς ασθενείς βοηθά σημαντικά. Αν όμως η αναιμία υποτροπιάζει ή δεν διορθώνεται, πρέπει να επανεκτιμηθεί η αιτία και να συζητηθούν επόμενα βήματα.
5) Πότε η χειρουργική αποκατάσταση βοηθά ειδικά στην αναιμία;
Όταν η αναιμία σχετίζεται με μεγάλη κήλη και είναι επίμονη/ανθεκτική, η αποκατάσταση της κήλης έχει συσχετιστεί με πολύ υψηλά ποσοστά λύσης της σιδηροπενικής αναιμίας σε μελέτες.
Τελευταία ιατρική επιμέλεια: 21/01/2026 από τον Δρ. Γεώργιος Σάμπαλης, MD, PhD
