Ρομποτικές τεχνικές για την κοιλιοκήλη: ποιες είναι οι διαφορές;

Η ρομποτική αποκατάσταση κοιλιοκήλης δεν είναι μία συγκεκριμένη επέμβαση. Ο χειρουργός μπορεί να προσεγγίσει το κοιλιακό τοίχωμα από διαφορετικά ανατομικά επίπεδα και να τοποθετήσει το πλέγμα σε διαφορετική θέση. Η επιλογή εξαρτάται από τη μορφή και το μέγεθος της κήλης, το ιστορικό προηγούμενων επεμβάσεων, την ανατομία και το χειρουργικό πλάνο.

Το ρομποτικό σύστημα είναι εργαλείο που χειρίζεται ο χειρουργός. Δεν επιλέγει την τεχνική και δεν χειρουργεί αυτόνομα. Για να κατανοήσουμε τις βασικές διαφορές, χρειάζεται να ξεχωρίσουμε από πού γίνεται η προσπέλαση από το πού τοποθετείται το πλέγμα.

Δείτε τον βασικό οδηγό για τη ρομποτική αποκατάσταση κοιλιοκήλης →

Ποιες ρομποτικές τεχνικές χρησιμοποιούνται;

Ρομποτική eTEP και οπισθομυϊκή αποκατάσταση

Στην eTEP (enhanced-view totally extraperitoneal) δημιουργείται χώρος εργασίας έξω από την περιτοναϊκή κοιλότητα. Σε μια οπισθομυϊκή παραλλαγή, το πλέγμα τοποθετείται πίσω από τους ορθούς κοιλιακούς μύες, στο οπισθομυϊκό επίπεδο. Όπου είναι τεχνικά εφικτό, ο σχεδιασμός μπορεί να περιλαμβάνει σύγκλειση του χάσματος πριν από την ενίσχυση.

Η προσπέλαση αυτή μπορεί να επιτρέψει την τοποθέτηση του πλέγματος μακριά από την άμεση επαφή με τα ενδοκοιλιακά όργανα. Απαιτεί όμως εξοικείωση με τα συγκεκριμένα ανατομικά επίπεδα και προσεκτική παρασκευή. Η καταλληλότητά της κρίνεται για κάθε κήλη ξεχωριστά.

Η eTEP στην πρακτική του Δρ. Γεωργίου Σάμπαλη

Στη δική μου χειρουργική πρακτική, η ρομποτική eTEP είναι η προσέγγιση που προτιμώ για επιλεγμένες κοιλιοκήλες, όταν η ανατομία και τα χαρακτηριστικά του περιστατικού επιτρέπουν ασφαλή οπισθομυϊκή αποκατάσταση. Αυτό δεν σημαίνει ότι είναι κατάλληλη για κάθε ασθενή· η τελική επιλογή γίνεται μετά από εξατομικευμένη αξιολόγηση και συζήτηση των εναλλακτικών.

Στις 23 Οκτωβρίου 2026, παρακολούθησα στο IRCAD του Στρασβούργου το πρόγραμμα της Intuitive «Hernia Repair Surgeon-Led Procedure Refinement», με εκπαιδευτή τον Maarten Simons και σύστημα da Vinci X. Η πρακτική εκπαίδευση αφορούσε τη ρομποτική τεχνική eTEP για την αντιμετώπιση κηλών του κοιλιακού τοιχώματος. Δείτε την εκπαίδευση και τη βεβαίωση παρακολούθησης.

Ρομποτική TARM/TARUP

Στις τεχνικές TARM ή TARUP, η προσπέλαση γίνεται διακοιλιακά και στη συνέχεια αναπτύσσεται το οπισθομυϊκό επίπεδο για την τοποθέτηση του πλέγματος. Η ονομασία και οι τεχνικές λεπτομέρειες μπορεί να διαφέρουν ανάλογα με τη σχολή και την περιγραφή της επέμβασης· γι’ αυτό οι όροι χρειάζονται σαφή ορισμό όταν συγκρίνονται μελέτες ή τεχνικές.

Όπως και στην eTEP, ο στόχος μπορεί να είναι η ενίσχυση του κοιλιακού τοιχώματος με πλέγμα στο οπισθομυϊκό επίπεδο. Διαφέρει κυρίως ο τρόπος πρόσβασης και δημιουργίας αυτού του χώρου.

Ρομποτική TAPP

Η TAPP (transabdominal preperitoneal) ξεκινά με είσοδο στην περιτοναϊκή κοιλότητα. Ο χειρουργός δημιουργεί κρημνό στο περιτόναιο, τοποθετεί το πλέγμα στον προπεριτοναϊκό χώρο και στη συνέχεια αποκαθιστά την κάλυψη του πλέγματος με το περιτόναιο, εφόσον αυτό είναι εφικτό.

Η TAPP και η οπισθομυϊκή eTEP/TARM δεν είναι το ίδιο επίπεδο τοποθέτησης: η πρώτη αφορά τον προπεριτοναϊκό χώρο, ενώ οι δεύτερες τον οπισθομυϊκό χώρο. Η δυνατότητα ασφαλούς δημιουργίας και σύγκλεισης του περιτοναϊκού κρημνού αποτελεί μέρος του χειρουργικού σχεδιασμού.

Ρομποτική IPOM

Στην IPOM (intraperitoneal onlay mesh), το πλέγμα τοποθετείται μέσα στην περιτοναϊκή κοιλότητα. Ανάλογα με το περιστατικό, μπορεί να προηγηθεί σύγκλειση του χάσματος — τότε συχνά χρησιμοποιείται ο όρος IPOM-plus. Η επιλογή πλέγματος και η μέθοδος στερέωσης σχεδιάζονται ειδικά για την ενδοκοιλιακή θέση.

Η IPOM είναι διαφορετική προσέγγιση από την τοποθέτηση πλέγματος πίσω από τους μύες ή πίσω από το περιτόναιο. Οι πιθανές μακροχρόνιες συνέπειες της ενδοκοιλιακής θέσης, η ανάγκη για μελλοντική επέμβαση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της κήλης συνεκτιμώνται πριν από την επιλογή.

Τι σημαίνει TAR;

Η TAR (transversus abdominis release) είναι τεχνική οπίσθιου διαχωρισμού μυϊκών στοιβάδων που μπορεί να χρησιμοποιηθεί σε επιλεγμένες σύνθετες κοιλιοκήλες, όταν χρειάζεται πρόσθετη κινητοποίηση για την αποκατάσταση της μέσης γραμμής. Δεν είναι συνώνυμη της eTEP, της TAPP ή της IPOM, ούτε αποτελεί από μόνη της θέση πλέγματος. Μπορεί να συνδυαστεί με οπισθομυϊκή αποκατάσταση, όταν το απαιτεί ο εξατομικευμένος σχεδιασμός.

Με μια ματιά

Προσέγγιση	Βασική διαδρομή	Συνήθης θέση πλέγματος
eTEP / οπισθομυϊκή	Ανάπτυξη εξωπεριτοναϊκού χώρου	Πίσω από τους ορθούς κοιλιακούς μύες
TARM/TARUP	Διακοιλιακή πρόσβαση προς οπισθομυϊκό χώρο	Οπισθομυϊκά
TAPP	Διακοιλιακή πρόσβαση και δημιουργία περιτοναϊκού κρημνού	Προπεριτοναϊκά
IPOM / IPOM-plus	Διακοιλιακή πρόσβαση	Ενδοπεριτοναϊκά
TAR	Πρόσθετος οπίσθιος μυϊκός διαχωρισμός σε επιλεγμένες περιπτώσεις	Συνήθως ως μέρος οπισθομυϊκής αποκατάστασης

Οι ονομασίες περιγράφουν διαφορετικές προσπελάσεις και επίπεδα. Δεν αποτελούν κατάταξη από την «καλύτερη» στη «χειρότερη» τεχνική.

Πώς επιλέγεται η προσέγγιση;

Η απόφαση δεν βασίζεται μόνο στο ότι μια επέμβαση μπορεί να γίνει ρομποτικά. Ο χειρουργός αξιολογεί, μεταξύ άλλων:

• τη θέση, το πλάτος και τον αριθμό των κηλικών χασμάτων,
• αν μπορεί να γίνει σύγκλειση χωρίς υπερβολική τάση,
• αν πρόκειται για πρωτοπαθή ή μετεγχειρητική/υποτροπιάζουσα κήλη,
• προηγούμενες επεμβάσεις, παλαιό πλέγμα και πιθανές συμφύσεις,
• τη συνολική κατάσταση του κοιλιακού τοιχώματος και του ασθενούς,
• την εμπειρία της χειρουργικής ομάδας στις διαθέσιμες τεχνικές.

Σε ορισμένες μετεγχειρητικές κήλες της μέσης γραμμής, οι οδηγίες της European Hernia Society προκρίνουν την οπισθομυϊκή θέση πλέγματος, αλλά επισημαίνουν ότι η βεβαιότητα των σχετικών συγκριτικών δεδομένων είναι πολύ χαμηλή. Η σύσταση αφορά το συγκεκριμένο κλινικό πλαίσιο και δεν σημαίνει ότι η ίδια τεχνική ταιριάζει σε κάθε πρωτοπαθή ή σύνθετη κήλη.

Τι γνωρίζουμε από τις συγκριτικές μελέτες;

Η διαθέσιμη έρευνα δεν υποστηρίζει μία καθολικά καλύτερη ρομποτική τεχνική. Σε πολυκεντρική τυχαιοποιημένη μελέτη 100 ασθενών με κοιλιοκήλες μέσης γραμμής έως 7 cm, η ρομποτική eTEP και η ρομποτική IPOM είχαν παρόμοια επίπεδα πόνου την πρώτη μετεγχειρητική ημέρα. Στη συγκεκριμένη μελέτη η IPOM είχε μικρότερο χειρουργικό χρόνο, ενώ τα ευρήματα δεν αρκούν για συμπεράσματα σχετικά με κάθε τύπο κήλης ή κάθε μακροχρόνιο αποτέλεσμα.

Συστηματική ανασκόπηση του 2025 που συνέκρινε ρομποτική eTEP με TARM/TARUP συμπεριέλαβε τρεις μελέτες και 308 ασθενείς. Οι συγγραφείς κατέληξαν ότι τα στοιχεία δεν επαρκούν για να προκριθεί η μία προσέγγιση έναντι της άλλης και ότι χρειάζονται καλύτερες προοπτικές μελέτες με μακροχρόνια παρακολούθηση.

Τα αποτελέσματα μιας μελέτης εξαρτώνται από τους ασθενείς που συμπεριλήφθηκαν, την εμπειρία των χειρουργών, τον ορισμό κάθε τεχνικής και τη διάρκεια παρακολούθησης. Γι’ αυτό τα αριθμητικά ευρήματα δεν μεταφράζονται αυτόματα σε σύσταση για ένα συγκεκριμένο άτομο.

Το βασικό συμπέρασμα

Οι ρομποτικές τεχνικές διαφέρουν κυρίως ως προς τη διαδρομή προς το κοιλιακό τοίχωμα και το επίπεδο όπου τοποθετείται το πλέγμα. Η ρομποτική πλατφόρμα προσφέρει στον χειρουργό εργαλεία και ορατότητα· δεν καθορίζει από μόνη της ποια τεχνική είναι κατάλληλη. Η τελική επιλογή γίνεται μετά από εξέταση της κήλης, του ιστορικού και των εναλλακτικών λύσεων.

Για περισσότερα σχετικά με τη ρομποτική αποκατάσταση κοιλιοκήλης και ομφαλοκήλης, δείτε τον αναλυτικό οδηγό. Για την ομφαλοκήλη, διαβάστε επίσης την ενότητα για την ομφαλοκήλη. Η ενημέρωση δεν υποκαθιστά την εξατομικευμένη ιατρική αξιολόγηση.

---

Πηγές και τεκμηρίωση

1. Petro CC, et al. Robotic eTEP versus IPOM evaluation: the REVEAL multicenter randomized clinical trial. Surgical Endoscopy. 2023;37:2143–2153. PubMed. Τυχαιοποιημένη μελέτη σε 100 ασθενείς με κήλες μέσης γραμμής έως 7 cm· οι ειδικές συνθήκες και τα όρια της μελέτης πρέπει να αναφέρονται μαζί με τα αποτελέσματα.
2. Brucchi F, et al. Comparison of Robot-assisted eTEP and TARM/TARUP Ventral Hernia Mesh Repair: A Systematic Review and Meta-Analysis. Journal of Abdominal Wall Surgery. 2025;4:14723. PubMed · Πλήρες κείμενο. Τρεις μελέτες, 308 ασθενείς· οι συγγραφείς δεν θεωρούν την τεκμηρίωση επαρκή για υπεροχή μιας τεχνικής.
3. Sanders DL, et al. Midline incisional hernia guidelines: the European Hernia Society. British Journal of Surgery. 2023. Πλήρες κείμενο · EHS. Αφορά μετεγχειρητικές κήλες μέσης γραμμής όπου αναμένεται σύγκλειση χωρίς προχωρημένο διαχωρισμό κοιλιακού τοιχώματος· η σύσταση για οπισθομυϊκό επίπεδο συνοδεύεται από πολύ χαμηλή βεβαιότητα δεδομένων.

Οι όροι του άρθρου

• Πλέγμα: Το χειρουργικό πλέγμα είναι υλικό που χρησιμοποιείται για την ενίσχυση του κοιλιακού τοιχώματος κατά την αποκατάσταση μιας κήλης. Η χρήση του και η επιλογή της τεχνικής εξαρτώνται από τη συγκεκριμένη περίπτωση.
• Κήλη κοιλιακού τοιχώματος: Η κήλη εμφανίζεται όταν ιστός ή ενδοκοιλιακό περιεχόμενο προβάλλει μέσα από ένα αδύναμο σημείο του κοιλιακού τοιχώματος. Μπορεί να γίνεται αντιληπτή ως φούσκωμα, βάρος ή πόνος και χρειάζεται εξατομικευμένη αξιολόγηση.
• Ομφαλοκήλη: Η ομφαλοκήλη είναι κήλη στην περιοχή του ομφαλού. Το φούσκωμα μπορεί να είναι μικρό και χωρίς ενοχλήματα ή να συνοδεύεται από πόνο και δυσκολία επαναφοράς του περιεχομένου της στην κοιλιά.
• Μετεγχειρητική κήλη: Η μετεγχειρητική κήλη εμφανίζεται πάνω ή δίπλα σε παλιά χειρουργική τομή. Δημιουργείται όταν το κοιλιακό τοίχωμα έχει εξασθενήσει και μπορεί να προκαλεί φούσκωμα, αίσθημα βάρους, τράβηγμα ή πόνο.
• Συμφύσεις: Οι συμφύσεις είναι ταινίες ιστού που συνδέουν επιφάνειες μέσα στην κοιλιά, συχνά μετά από χειρουργική επέμβαση. Μπορεί να παραμένουν χωρίς συμπτώματα, αλλά σε ορισμένες περιπτώσεις σχετίζονται με εντερική απόφραξη.

Συχνές ερωτήσεις

Υπάρχει μία ρομποτική τεχνική που είναι καλύτερη για όλους;

Όχι. Η διαθέσιμη έρευνα δεν τεκμηριώνει μία καθολικά καλύτερη προσέγγιση. Η επιλογή εξαρτάται από τη μορφή της κήλης, την ανατομία, το ιστορικό επεμβάσεων και την εμπειρία της χειρουργικής ομάδας.

Ποια είναι η βασική διαφορά ανάμεσα στην eTEP, την TAPP και την TARM/TARUP;

Οι τεχνικές διαφέρουν κυρίως στη διαδρομή πρόσβασης και στο επίπεδο όπου τοποθετείται το πλέγμα. Η eTEP αναπτύσσει εξωπεριτοναϊκό χώρο, η TAPP αρχίζει με είσοδο στην περιτοναϊκή κοιλότητα και δημιουργία προπεριτοναϊκού χώρου, ενώ οι TARM/TARUP χρησιμοποιούν διακοιλιακή πρόσβαση προς το οπισθομυϊκό επίπεδο.

Μπορεί κάθε κοιλιοκήλη να αποκατασταθεί με eTEP;

Όχι. Η eTEP εξετάζεται για επιλεγμένες περιπτώσεις. Το μέγεθος και η θέση του χάσματος, οι προηγούμενες επεμβάσεις, η δυνατότητα σύγκλεισης και η συνολική κατάσταση του ασθενούς επηρεάζουν την απόφαση.

Η ρομποτική πλατφόρμα επιλέγει ή εκτελεί μόνη της την επέμβαση;

Όχι. Το ρομποτικό σύστημα είναι εργαλείο που ελέγχει ο χειρουργός. Η επιλογή της τεχνικής και οι χειρισμοί καθορίζονται από τη χειρουργική ομάδα.

Η εκπαίδευση στο IRCAD σημαίνει ότι η eTEP είναι κατάλληλη και για τη δική μου κήλη;

Όχι από μόνη της. Η εκπαίδευση αφορά την εξοικείωση του χειρουργού με την τεχνική. Η καταλληλότητα για κάθε ασθενή κρίνεται μετά από εξέταση της κήλης, του ιστορικού και των διαθέσιμων εναλλακτικών.